Жауызға айтқан жылы сөз,
Суға жазған сертпен тең.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жауыз, ниеті бұзық адамға айтылған мейірімді сөздің пайдасы аз екенін білдіреді. Тура мағынасында, жаман адам жылы сөзді елемейді, оны өз мақсатына ғана пайдаланады. Астарлы мағынасы — ізгілік пен сенім әр адамға бірдей жүрмейді; мінезі қатал, арсыз жанға жұмсақ сөз де, берген уәде де әсер етпеуі мүмкін. Сондықтан адамға сөз айтқанда оның болмысын да ескеру керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылы сөз» — мейірім, кешірім, сенім мен адамгершіліктің белгісі. Ал «суға жазған серт» — ізсіз жоғалатын, берік тұрмайтын, орындалмайтын уәде дегенді аңғартады. Су бетіне жазылған жазу бір сәтте-ақ өшіп кететіні сияқты, жауызға берілген серт те, айтылған ізгі сөз де нәтижесіз қалуы мүмкін. Бұл теңеу мақалдың ой салмағын күшейтеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал сенімсіз адаммен істес болғанда сақ болуды ескертеді. Мысалы, уәдесінде тұрмайтын әріптеске қайта-қайта түсіндіріп, жұмсақтық таныта берсең, ол оны жауапкершілік деп емес, әлсіздік деп қабылдауы мүмкін. Сондықтан жылы сөзді орнымен айтып, уәдені дәлелмен бекіткен дұрыс.
Sýǵa jazǵan sertpen teń.