Желмен жарыспа,
Көлеңкеңді қума.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз әуреге салынбауға, қол жетпейтін нәрсені қуып, босқа күш жұмсамауға үндейді. Желмен жарысу мүмкін емес, ал көлеңкені қуу — өзіңе еріп жүретін, бірақ ұстауға келмейтін нәрсені соңынан қалмай іздеу деген сөз. Астарлы мағынасы: өмірде әр істің шегі бар, сондықтан мақсатты дұрыс қойып, шын пайдасы бар іске назар аудару керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жел — өте жүйрік, тоқтаусыз уақытты, не қиын қуып жетілмейтін нәрсені бейнелейді. Көлеңке — адамның өзімен бірге жүретін, бірақ қолға түспейтін елес сияқты нәрсе. Екеуі де бос әрекетті, нәтижесіз тырысуды көрсетеді. Халық осы образдар арқылы ақылмен қимылдауды, аңғалдыққа салынбауды ескерткен.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі сән қуалау, орынсыз салыстыру немесе пайдасыз жарысқа түсу сияқты жағдайларға сай келеді. Мысалы, бір адам табысты болам деп, бәрінен қалмай жаңа трендтің соңына түсіп, өз қабілетіне сай істі ұмытып кетсе, ол «көлеңкесін қуғандай» болады. Мұндайда мақал адамға сабыр сақтап, өз жолын табуды еске салады.
Kóleńkeńdi qýma.