Жау сырыңды алса, қырыңды алар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жау сенің сырыңды, яғни әлсіз тұсыңды, ішкі жоспарыңды немесе құпияңды біліп алса, ол тек бір дерекпен тоқтамай, келесі қадамыңды да оңай бұзады. Астарлы мағынасы — қарсыласқа артық сенбеу, өз құпияңды орынсыз ашпау керек. Өйткені бір рет ашылған сыр адамның қорғанын әлсіретеді, ал сақсыздық үлкен зиянға әкелуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сыр» — адамның ішкі құпиясы, әлсіз жері, ойы мен жоспары. «Қырыңды алу» — жан-жақты соққы беру, бір қырынан емес, бірнеше тұстан зиян келтіру деген бейнелі ұғым. Яғни мақал жаудың тек білгенімен шектелмей, сол білімді өз пайдасына жарататынын көрсетеді. Бұл образдар сақтықтың, құпияны қорғай білудің маңызын терең аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жеке өмірде де, жұмыста да орынды. Мысалы, әлеуметтік желіде жеке мәліметті, құпия құжатты немесе жоспарды кез келген адамға жариялай берсең, ол ақпарат саған қарсы қолданылуы мүмкін. Сондықтан сенімді адамға ғана сеніп, маңызды істі асықпай, ойланып бөліскен дұрыс.