Сақтық туралы — 7-бет 837
Сұрыптау:
Жайың басынан жел тұрса,
Жаз да болса қыс болар.
Жаз да болса қыс болар.
Негізгі мағынасы «Жайың» — Жайық өзені, ал «Жайық басы» — оның жоғарғы ағысы, солтүстіктегі тау жағы. Мақал — Батыс…
Жақсы ит - иесінің көзі, құлағы.
Негізгі мағынасы «Жақсы ит - иесінің көзі, құлағы» деген мақал адал, сақ, сергек жанның иесіне үлкен пайдасы тиетінін…
Жақсының алдында - ізет,
Жаманның алдында - күзет.
Жаманның алдында - күзет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста орын мен өлшемді сақтауды үйретеді. Жақсы, өнегелі, парасатты…
Жалақордан қарыз алсаң,
Әкесінің құнын сұрар.
Әкесінің құнын сұрар.
Негізгі мағынасы Жалақор — біреуге жала жабуға, кінә тағуға құмар, дау қуалайтын адам. Одан қарыз алсаң, ол берген…
Жалаң аттың жалымен,
Жалаң қылыш жүзімен.
Жалаң қылыш жүзімен.
Негізгі мағынасы Мақал ер-тоқымсыз аттың жалына жармасып, қынабынан суырылған қылышпен жауға шапқан ерді көз алдыға…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жалаңқия жартаста ешкі жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай өте қауіпті, оп-оңай құлайтын, тірек жоқ жерде де біреу жүріп кете алатынын…
Жалғанға жалқау нанады, не аңқау нанады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жалған сөзге, өтірікке көбіне жалқау адам мен аңқау адам сенеді. Астарлы…
Жалған жолдас көзіңе мақтар,
Сырт айналып сойылын баптар.
Сырт айналып сойылын баптар.
Негізгі мағынасы Жалған жолдас көзіңе мақтайды, ал сырт айналған соң сені ұруға сойылын дайындайды. Мақал екіжүзді…
Жалғыз кісі жау алмас.
Негізгі мағынасы Жалғыз адам жауды жеңе алмайды, оның жерін, қамалын ала алмайды. Мақал бұрынғы жорық, соғыс…
Жалмауызға да жан керек.
Негізгі мағынасы «Жалмауызға да жан керек» деген мақалдың тура мағынасы — тіпті жауыз, қатігез, адамға зиян келтіретін…
Жалынсаң, жау басынар,
Басынар да, басыңа шығар.
Басынар да, басыңа шығар.
Негізгі мағынасы Жауға жалынып, мүсәпір күйге түссең, ол аямайды, керісінше басынады — сені менсінбей, өктемдік көрсете…
Жаманға ақыл айтсаң, алдайды дер,
Жаман атпен су кешсе, жалдайды дер.
Жаман атпен су кешсе, жалдайды дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, қулыққа бейім адамға қанша дұрыс сөз айтсаң да, оны теріс қабылдап, өз…
Жаманға жалынғанша,
Жатта жаныңды қарман.
Жатта жаныңды қарман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өзін қадірлеуге, арын сақтауға шақырады. Тура мағынасында, жаман адамнан көмек сұрап…
Жаманға сырыңды айтпа,
Сырыңды айтсаң да, шыныңды айтпа.
Сырыңды айтсаң да, шыныңды айтпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз құпиясын кез келген жанға аша бермеуді ескертеді. Тура мағынасында: жаман ниетті…
Жаман дос жауыңмен бірге шабар.
Негізгі мағынасы Жаман дос қиын сәтте сені тастап қана қоймайды, жауыңның жағына өтіп, оған қосылып саған шабады. Мақал…
Жаман достан жау артық.
Негізгі мағынасы Жаман досқа қарағанда ашық жаудың өзі артық. Жау — белгілі: одан сақтанасың, ниетін білесің, қарсы…
Жаманды ел ішінен жау алады.
Негізгі мағынасы «Жаманды ел ішінен жау алады» деген мақалдың тура мағынасы — әлсіз, берекесі кеткен, ішкі ынтымағы…
Жаманды көрсең, қаша жүр,
Қаша жүрсең, амансың.
Қаша жүрсең, амансың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адамнан, зиянды мінезден, қауіпті ортадан аулақ жүру керек дегенді білдіреді. Тура…
Жаман жолдастан мықты таяқ артық.
Негізгі мағынасы Жолға жаман жолдаспен шыққаннан гөрі қолыңа мықты таяқ алып, жалғыз шыққан артық. Таяқ сүйеу болады…
Жаман көзден, жаман сөзден сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды теріс ниеттен, қызғаныштан, көреалмаушылықтан және ауыр сөзден сақ болуға шақырады…
Жаман мерген теке атқан жеріне үш барады.
Негізгі мағынасы Мақал бір реткі сәттілікке байланып қалатын адамды сынайды. Тура мағынасы: олақ аңшы бір жерден…
Жаманнан қарыз алсаң,
Тар жерде жаныңды қысар.
Тар жерде жаныңды қысар.
Негізгі мағынасы Мінезі жаман адамнан қарыз алсаң, ол ең қысылған, амалсыз шағыңда қарызын талап етіп, жаныңды қысады…
Жаман сайға су түссе,
Өткел бермес кешуге.
Жаман адамға іс түссе,
Жаныңды сұрар шешуге.
Өткел бермес кешуге.
Жаман адамға іс түссе,
Жаныңды сұрар шешуге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, ниеті бұзық адамға сенуге болмайтынын ескертеді. Су сайға түссе, ол жерді…
Жаман ұры жақындағысын қармайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман ұры қолына түскен ең жақын, ең оңай затты іліп әкетеді. Астарлы…
Жанашырыңыз жоқ болса,
Жатпен жалғыз жүрмеңіз.
Қоштаушыңыз жоқ болса,
Біле тұра білмеңіз.
Жатпен жалғыз жүрмеңіз.
Қоштаушыңыз жоқ болса,
Біле тұра білмеңіз.
Негізгі мағынасы Жаныңызды ашитын адам жоқ болса, бөтен адамдармен жалғыз жолға шықпаңыз, сөзіңізді қостайтын адам жоқ…
Жан аяр жау жеңе алмас,
Еріншек егін еге алмас.
Еріншек егін еге алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі — жаудан қорқып, жанын ғана ойлаған адам қиындыққа төтеп…
Жанжалдың шоғы қызарса,
Ақылдың суын сеп.
Ақылдың суын сеп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жанжал ушыға бастағанда, оны одан әрі өршітпей, ақылмен басу керек деген ой айтады. Тура…
Жаны ашымастың қасында басың ауырмасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны ашымайтын, мейірімі жоқ адамның қасында жүрсең, өзіңе зиян келіп…
Жанынан безген мысық
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Негізгі мағынасы Жанынан безген, яғни өмірден күдер үзген немесе амалсыз қалған жан көп нәрседен тайынбайды. Мұндай…
Жаңа байдан қарыз алма.
Негізгі мағынасы Жаңа ғана байыған адамнан қарыз алма. Мұндай кісі ақшаның не екенін жақында ғана көрген, сондықтан оны…
Жапалақ көрсең атып ал,
Жаманнан басыңды сатып ал.
Жаманнан басыңды сатып ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ құсын көрсең, дереу атып түсір, ал жаман адамнан басыңды аман…
Жапалақты таспен ұрсаң да, жапалақ өледі,
Тасты жапалақпен ұрсаң да, жапалақ өледі.
Тасты жапалақпен ұрсаң да, жапалақ өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы өте қарапайым: жапалақты таспен ұрсаң да, тасты жапалақпен ұрсаң да…
Жапырағыңды малдан сақта,
Бұтағыңды балтадан сақта.
Бұтағыңды балтадан сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өз несібесін, дәулетін, тіршілігін қорғауға шақырады. Тура мағынасында ағаштың…
Жарақтыға жау жолықпас.
Негізгі мағынасы Қару-жарағы сай, сайланып жүрген адамға жау жолай бермейді: жау да әлсізді, қамсызды іздейді, ал…
Жарақты күні жау жолықпайды,
Жайлы күні қонақ келмейді.
Жайлы күні қонақ келмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сақтық пен дайындықтың мәнін білдіреді. Адам қауіпке алдын ала қамданып, жарағын сайлап, өз…
Жарлының жалғыз тоқтысын қасқыр жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар байлығы санаулы болады, сол аз дүниенің өзі қорғансыз…
Жасқаншақтың жаны тәтті.
Негізгі мағынасы Жасқаншақ адам қауіптен көп қорқып, өз өмірін, тыныштығын бәрінен жоғары қояды. Бұл мақалдың тура…
Жасқаншақтың көзі сау.
Негізгі мағынасы «Жасқаншақтың көзі сау» деген мақал тура мағынасында қорқақ, именшек адамның көзіне бірден ештеңе…
Жатақ елде жау көп.
Негізгі мағынасы Жатақ — малы азайып, көше алмай бір жерде отырып қалған кедей ауыл, кейін егіншілікке ауысқан отырықшы…
Жатқан жыланның құйрығын баспа.
Негізгі мағынасы «Жатқан жыланның құйрығын баспа» деген мақал сақ бол, өзіңе зиян келтіретін іске орынсыз араласпа…