«Жел жебедей жерге тығады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты желдің жердегі нәрсені жебедей шаншып, иіп, төмен басып жіберетіні. Астарлы мағынасы — сыртқы қысым, ауыр жағдай, қатаң сынақ адамды да, істі де әлсіретіп, еңсесін түсіреді. Яғни күштінің, қиындықтың әсері қатты болса, әлсіз нәрсе төтеп бере алмайды. Мақал өмірде әрбір құбылыстың өз күш-қуаты бар екенін, ал оған қарсы тұру үшін беріктік пен төзім қажет екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жел — жай ғана ауа қозғалысы емес, күшті қысымның, қиындықтың бейнесі. Жебе — өткірлік пен шапшаңдықтың символы, ал жерге тығу — басу, жығу, әлсірету деген ойды білдіреді. Осы образдар арқылы халық қатты соққының әсерін көзге елестетіп, ойды ықшам әрі әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де адамның психологиялық күйіне, жұмыс қысымына немесе қоғамдағы ауыр жағдайға қатысты айтылады. Мысалы, көп міндет жүктелген жас маман шаршап, өзіне сенімі азайса, үлкендер: «Жел жебедей жерге тығады» деп, қысымның адамды еңсертетінін еске салады. Мұндайда сабыр сақтап, күш жинау маңызды.