Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
316.3K
Қаралым
190
Орташа
Сұрыптау:
Сөзің тәтті болсын,
Антың қатты болсын.
Антың қатты болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөзі жұмсақ, жылы, елге жағымды болуын, ал берген анты берік, бұзылмайтын болуы к...
Батпандап кірген ауру мысқалдап шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аурудың бірден пайда болып, бірден кетпейтінін білдіреді. Адам денесіне дерт батпан сияқт...
Қарға баласы боқ шоқыр,
Молда баласы оқу оқыр.
Молда баласы оқу оқыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әркім өз ортасына, көрген тәрбиесіне тартады деген ойды білдіреді. Қарғаның баласы табиға...
Ақ қойдың қаны,
Ақ батаның заңы.
Ақ батаның заңы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақ ниет пен адал тілектің қадірін білдіреді. Тура мағынасында «ақ қойдың қаны» — құрбанды...
Баланы ақырып үйретпе, ақырын үйрет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланы тәрбиелеуде қатал айқайдың емес, сабырлы, түсінікті, байыпты сөздің тиімді екенін...
Бота алғанша бата ал.
**Негізгі мағынасы** «Бота алғанша бата ал» деген мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік, пайда қумай тұрып, үлкеннің ақ ба...
Жетесі асыл арланбас,
Жеті атасына дарымай.
Жеті атасына дарымай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы қасиет, тектілік, намыс пен мінез бір адамның бойында ғана пайда...
Осал ағаш бұтағын көтере алмас,
Осал адам атағын көтере алмас.
Осал адам атағын көтере алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға берілген атақ, абырой, жауапкершілік ауыр жүк екенін білдіреді. Тура мағынасында ә...
Жастың жолын кеспе.
**Негізгі мағынасы** «Жастың жолын кеспе» деген мақал жас адамның алға басуына, талабына, арман-мақсатына бөгет жасама...
Атаның еккен ағашы ұрпаққа сая.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-бабаның істеген ізгі еңбегі мен қалдырған мұрасы кейінгі ұрпаққа пайда әкелетінін біл...
Сабыр түбі - сары алтын.
**Негізгі мағынасы** «Сабыр түбі — сары алтын» мақалы адамның асықпай, төзіммен әрекет етуі ақырында үлкен пайда әкелет...
Сиырға су көрсетпе,
Жаманға сый көрсетпе.
Жаманға сый көрсетпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында сиырды суға апарып көрсетпе, жаман адамға сый-құрмет көрсетпе дегенді бі...
Арға тартпай арман құл,
Намыс қумай мақсат тұл.
Намыс қумай мақсат тұл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең биік өлшем — ар мен намыс екенін білдіреді. Егер адам өз арын алға шығ...
Қалған көңілдің мұзы кетсе де, сызы кетпес.
**Негізгі мағынасы** Қалған көңілдің мұзы кетсе де, сызы кетпес деген мақал адам жүрегіне түскен реніштің бірден ұмытылм...
Күшін білмеген күшенер.
**Негізгі мағынасы** «Күшін білмеген күшенер» деген мақал адам өз шамасын, мүмкіндігін, орнын дұрыс бағаламаса, орынсыз...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.