Өлгенге қайтып келмек жоқ,
Өлгеннің артынан өлмек жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірдің қайтарымсыз екенін ескертеді. Тура мағынасында, өлген адам қайта тірілмейді, ал оның артынан еріп, бірге кету де мүмкін емес. Астарлы мағынасында, адам бір істі уақтылы жасап, өмірдің қадірін білуі керек деген ой жатыр. Өткен іске өкінгеннен гөрі, тірі кезде амал қылу, жақынға қамқор болу, босқа уақыт жоғалтпау маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өлгенге қайтып келмек жоқ» деген тіркес — өткенді қайтара алмайтынымыздың бейнесі. Ал «өлгеннің артынан өлмек жоқ» — қайғыға беріліп, өз өмірін тоқтатып қоюдың қажетсіздігін білдіреді. Бұл сөздер адамды сабырлы болуға, өмір мен өлімнің арасын дұрыс түсінуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал кешігіп шешім қабылдамауға, уақытты бағалауға үйретеді. Мысалы, бір адам ата-анасына жиі хабарласпай жүріп, кейін өкініп қалса, бұл мақал оған тірі кезінде сый-құрмет көрсету керек екенін еске салады. Яғни, істі дер кезінде жасау — ең дұрыс жол.
Ólgenniń artynan ólmek joq.