Өзінің парқын білген
Өзгенің нарқын біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ең алдымен өз қадірін, шама-шарқын, орнын дұрыс тануы керегін айтады. Өзінің парқын білген адам өзіне де, өзгеге де құрметпен қарайды. Адам өз мүмкіндігін, әлсіздігін, жауапкершілігін түсінсе, басқаның да бағасын түсіне алады. Яғни, өзін сыйлай алған кісі ғана өзгені төмендетпей, оның еңбегін, мінезін, орнын әділ бағалайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «парқ» — адамның қадірі, салмағы, ішкі бағасы дегенді білдіреді. «Нарқ» — бір нәрсенің құны, бағасы, салмақты орны. Мұнда «өзінің парқы» мен «өзгенің нарқы» қатар қойылып, адам танымының өзегі көрсетіледі: өз құнын түсінген жан бөтеннің де құнын таниды. Бұл — ішкі мәдениет пен кішіпейілдіктің белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзін-өзі бағалау мен өзгені сыйлау туралы жиі қолданылады. Мысалы, қызметте өз міндетін жақсы білетін, шама-шарқын асырып мақтанбайтын адам әріптесінің еңбегін де дұрыс мойындайды. Сол сияқты оқуда қабілетін түсінген шәкірт өзгенің жетістігіне қызғанышпен емес, құрметпен қарайды.
Ózgeniń narqyn biledi.