Өледі деген пақырың өгіз мініп келіп тұр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей, әлсіз деп ойлаған адам кенеттен күткеннен де мықты, дәулетті, беделді болып көрінуі. Астарлы мағынасы — адамды сыртқы түріне, бүгінгі хәліне қарап кемсітпеу керек; тағдыр да, өмір де өзгермелі. Бүгін төмен көрінген жан ертең биікке көтерілуі мүмкін. Сондықтан біреуді менсінбей сөйлеу, үмітін үзу — үлкен қателік.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «пақыр» сөзі — жоқ-жітік, тұрмысы төмен адамды білдіреді. Ал «өгіз мініп келу» — оның әлсіз емес, керісінше, күтпеген жерден салмақты, жағдайы түзелген күйде келуін бейнелейді. Өгіз — қазақ ұғымында төзім мен күштің, ауыр жүк көтерудің нышаны. Осы образ арқылы мақал «сыртқы көрініс алдамшы» деген ойды әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жұмысқа жаңа келген қарапайым адамды менсінбей, «бұдан түк шықпайды» деуге болмайтынын еске салады. Мысалы, тәжірибесіз көрінген қызметкер бір-екі жылда керемет маманға айналып, ұжымда жетекші болып шығуы мүмкін. Сондықтан әр адамға мүмкіндік беру, сыйлау және сабырмен қарау қажет.