Өзін өзі мақтаған - өлімнің қара басы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды өз-өзін асыра мақтаудан, мақтаншақтықтан сақтандырады. Тура мағынасында — өзін көп дәріптеген кісі жақсы атқа емес, керісінше жаман атаққа қалады деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — шынайы қадір мен абыройды адам өзі айтып емес, ісі арқылы дәлелдеуі керек. Кішіпейілділік пен қарапайымдық — нағыз парасаттың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өлімнің қара басы» деген тіркес өте ауыр, қатал ескерту ретінде айтылған. Ол өзіне тым сеніп, ел алдында дарақыланған адамның соңы сәтсіздікке, ұятқа немесе беделден айырылуға әкелетінін бейнелейді. Халық мақтанды өлімдей қауіпті мінез деп бағалап, оны түбірімен тыюға тырысқан.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі таңда бұл мақал әлеуметтік желіде өзін үнемі жарнамалап, қол жеткізгенін қайта-қайта айта беретін адамдарға қатысты орынды қолданылады. Мысалы, бір қызметкер өз еңбегін емес, өзін ғана мадақтай берсе, әріптестері оны сенімсіз, жасанды адам деп қабылдауы мүмкін. Сондықтан бұл мақал адамға кішіпейіл болып, ең алдымен нақты ісімен сөйлеуді ескертеді.