Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
488.9K
Қаралым
294
Орташа
Сұрыптау:
Ебін тапқан ер өлмес.
**Негізгі мағынасы** Ебін тапқан ер өлмес деген сөз — адам қандай қиындық көрсе де, амалын тауып, жолын таба білсе, тірш...
Айла ақыл болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — айла өздігінен ақылдың орнын баса алмайды. Астарлы мағынасы — қулық, а...
Жаман ісінен көрмейді, кісіден көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз кемшілігін мойындамай, істеген жаман әрекетінің салдарын басқадан іздейтінін меңз...
Аталы сөзге арсыз жауап қайырар,
Ақ пен қараны шындық айырар.
Ақ пен қараны шындық айырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам сөздің салмағын түсініп сөйлеуі керек екенін айтады. Аталы сөз — ақылға, өнегеге, тә...
Үлкен пышақ ұялғанынан өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен пышақ кедергіге іліксе де, өз өткірлігінің арқасында кесіп өтеді....
Салтын білмеген сауапты түсінбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз халқының салт-дәстүрін, жөн-жоралғысын білмеген адам сауаптың, яғни...
Өзін өзі мақтаған - өлімнің қара басы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өз-өзін асыра мақтаудан, мақтаншақтықтан сақтандырады. Тура мағынасында — өзін көп...
Барында батып іш, жоғында сатып іш.
**Негізгі мағынасы** Бар кезде барды қадірлеп, жоқ кезде қолда барды ұқыпты пайдалану керек деген ой айтылады. Мақалдың...
Ата баласы азарында асық ойнайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ата-ананың баласы кейде қамсыз, ерке болып, өмірдің ауыртпалығын сезбей...
Рух өлмейді, көшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — рух, яғни адам мен елдің ішкі қуаты, бір жерде қалып қоймай, ұрпақтан...
Семсер астында серт жүрмейді.
**Негізгі мағынасы** «Семсер астында серт жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — қылыштың, яғни қатер мен зорлықтың а...
Жақсылық жерде қалмас.
**Негізгі мағынасы** «Жақсылық жерде қалмас» деген мақалдың тура мағынасы — істелген игі іс зая кетпейді, бір кезде өз и...
Қыңыр көшіп бай болмай-ақ қой,
Қисық сөйлеп би болмай-ақ қой.
Қисық сөйлеп би болмай-ақ қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз қырсықтықтан, теріс мінезден және қисық сөзден сақтандырады. Тура мағынасы...
Еліңді сүйсең ерлік істейсің.
**Негізгі мағынасы** Еліңді шын жақсы көрсең, оның игілігі үшін аянбай еңбек етіп, қажет болса қиындыққа да қарсы тұрасы...
Жер екеш жердің де құлағы бар.
**Негізгі мағынасы** Жер екеш жердің де құлағы бар деген мақал кез келген іс-әрекет жасырын қалмайтынын білдіреді. Тура...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.