Алтын алсаң, санап ал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Алтын алсаң, санап ал» деген мақал әр істі ұқыппен, есеппен істеу керегін білдіреді. Тура мағынасында, алтын сияқты қымбат дүниені алғанда оның мөлшерін міндетті түрде тексер деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — кез келген пайда, табыс не дүние-мүлікті көзсіз қабылдамай, алдын ала санап, салыстырып, дәлелдеп алу қажет. Бұл мақалда абайсыздықтың зияны, ал есептің пайдалы екені меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алтын» — ең қымбат, бағалы нәрсенің бейнесі. Ол тек байлықты ғана емес, өмірдегі кез келген құнды мүмкіндік пен олжаны да білдіреді. «Санап ал» тіркесі адамның ұқыптылығын, қателеспей әрекет етуін көрсетеді. Яғни, бағалы нәрсе қолыңа тисе, оны бағалай біл, шала шешімге жол берме деген ескерту бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ақшаға, келісімге, саудаға, тіпті жұмыс пен құжатқа да қатысты айтылады. Мысалы, интернеттен тауар аларда бағасын, мөлшерін, жеткізу шартын мұқият тексеру — осы мақалдың мәніне сай әрекет. Бір қарағанда ұсақ көрінген нәрсе кейін үлкен шығынға ұрындыруы мүмкін. Сондықтан адам әрқашан есеппен, сақтықпен қимылдағаны дұрыс.