Олжа туралы 151
Олжа туралы мақал-мәтелдер табыс, несібе және еңбектің өтеуі жайлы халық даналығын жинақтайды.
151
Мақал-мәтел
22.3K
Қаралым
147
Орташа
Сұрыптау:
Жортуыл түбі еш,
Сауда түбі - борыш.
Сауда түбі - борыш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жортуылдың, яғни жөнсіз шапқыншылықтың, басқыншылықтың соңы пайда емес,...
Үйге үт кірді,
Егіншінің көкейіне құт кірді.
Егіншінің көкейіне құт кірді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал егінші үшін үйге дәннің, астықтың кіруі – ең үлкен қуаныш, береке екенін білдіреді. Тура...
Бақыр іздеген тақыр табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақыр іздеген адам тақыр жерден де бақыр табады. Астарлы мағынасы: адам...
Қасық тары ботқа болмас,
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал азғантай нәрсенің үлкен игілікке айналмайтынын аңғартады. Тура мағынасында қасықтай ғана...
Өсер малда өлім жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өсер малда өлім жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — өсіп-өнетін, көбейетін малда шығын болса да, о...
Аталмаған жая таңдар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аты аталмай, иесі танылмай тұрған жаяның таңдарлық, яғни сұранып-іздей...
Базары жақын байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базары, яғни сауда орны тым жақын тұрған адам тез байымайды. Астарлы м...
Жерден жеті қоян тапқандай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсеге орынсыз асығып, өте қуанып, тіпті таңғалған күйді білдіреді. Тура мағынасында...
Жоғалып табылған мал олжа,
Ауырып жазылған жан олжа.
Ауырып жазылған жан олжа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоғалып кеткен малдың қайта табылуы да, ауырып жатқан адамның сауығып к...
Тапқан біреуін сояды,
Таппаған екеуін сояды.
Таппаған екеуін сояды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің қолы малға жетсе, бір мал сойып қана той жасайды, ал мал таппа...
Бар болса, сойғанның жөні бар,
Бір қойда он кісінің құны бар.
Бір қойда он кісінің құны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мал бар кезде оны сойып, елге ас беру орынды деген ойды білдіреді. Аста...
Ажарлы мал базарлы.
**Негізгі мағынасы** «Ажарлы мал базарлы» деген мақал малдың көркі, күтімі жақсы болса, оның өтімі де жақсы болады деге...
Бір жігіттің дәулетіне қырық жігіт мас болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның байлығы, жетістігі не жомарттығы көп адамға пайдасын тигізіп, қызығын көруге...
Кен байлық -
Кең байлық.
Кең байлық.
**Негізгі мағынасы** «Кен байлық — кең байлық» деген мақалдың тура мағынасы: жер қойнауындағы кен, қазба байлық мол бол...
Тары болса, тауық табылады.
**Негізгі мағынасы** Тары болса, тауық табылады деген мақалдың тура мағынасы — тарысы бар үйге тауық келеді, яғни құсқа...
Ең көп оқылған
Кеме келсе, қайық судан шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына...
Диқан жерін мақтайды,
Балықшы көлін мақтайды,
Кәсіпкер кенін мақтайды.
Балықшы көлін мақтайды,
Кәсіпкер кенін мақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр адам өз еңбегі сіңген, нәпақа тапқан орнын қадірлейді, соны жақсы к...
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы мағы...
Ортақ өгізден оңаша бұзау.
**Негізгі мағынасы** Ортақ өгізден оңаша бұзау — көпке ортақ, сырттай үлкен көрінетін нәрседен гөрі, өзіңе тиесілі шағын...
Теңін тапса, тегін бер.
**Негізгі мағынасы** «Теңін тапса, тегін бер» деген мақал бір заттың не адамның өзіне лайық, бағасын білетін, қадірін т...
«Олжа туралы» мақал-мәтелдер қазақтың табыс пен несібе ұғымына көзқарасын, олжаның қадірін және оған апарар жолдың мәнін баяндайды. Бұл топтағы нақылдар олжаның тек кездейсоқтық емес, көбіне еңбек, ептілік, батылдық пен дұрыс мүмкіндік таңдаудың нәтижесі екенін еске салады.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.