Күріш арқасында күрмек су ішеді.
«Күріш арқасында күрмек су ішеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Күріш арқасында күрмек су ішеді» деген мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы мағынасы: жақсы, пайдалы істің қасында тұрған адам да соның игілігін көріп кетуі мүмкін. Яғни біреудің еңбегі, беделі немесе жасаған жақсылығы жанындағы басқа біреуге де пайда әкеледі. Бірақ мұнда жасырын ескерту де бар: өз еңбегімен емес, өзгенің арқасында күн көру оңай, алайда ондай пайда тұрақты болмайды.
Образдар мен теңеулер
Күріш — құнды, нәрлі дән, ал күрмек — соның арасында өсетін, өзі онша бағалы саналмайтын арамшөпке ұқсас өсімдік. Екеуінің қатар аталуы жақсы мен нашардың, пайдалы мен пайдасыздың бірге жүретінін аңғартады. «Су ішу» — тіршілік нәрін алу, яғни бір ортадан несібе көру дегенді білдіреді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі заманда бұл мақал бір істің шапағаты жанама адамдарға да тиетінін білдіру үшін айтылады. Мысалы, беделді әрі ұқыпты басшы басқарған бөлімде кейбір салаға онша үлес қоспайтын қызметкер де жақсы жағдайға, сыйақыға ие болып қалады. Сонда жұрт: «Күріш арқасында күрмек су ішеді» деп айтады.