Бақыттының түйесі түлкі алар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай қарағанда түсініксіздеу көрінгенімен, астарында «бақыты бар адамға сәт те, сәтсіздік те түрліше айналып келуі мүмкін» деген ой жатыр. Яғни кейде жолы болған адамға күтпеген олжа да, тосын оқиға да кездеседі. Мұнда түйе сияқты ірі, бағалы малдың түлкінің олжасына айналуы шындыққа сай келмейтіндей көрінеді, бірақ мақал өмірде бәрі ретімен, әділ өлшеммен бола бермейтінін аңғартады. Бақ пен сәттің адам тағдырына әсері бар екені, кейде өте әлсіз көрінген нәрсенің де күтпеген нәтижеге жеткізетіні меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
Түйе — ірілік, молшылық, дәулет белгісі. Түлкі — айлакер, епті, қулыққа бейім аң. Осы екі бейне арқылы мақал үлкен мен кіші, күшті мен әлсіздің арасындағы тосын жағдайды көрсетеді. Түлкінің түйені алуы — айланың, сәттің немесе күтпеген оқиғаның күштен де басым түсуі мүмкін екенін бейнелейтін астарлы сурет.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің жолы болып, істі ойламаған жерден ұтып шығуын сипаттағанда айтылады. Мысалы, әлсіз көрінген қызметкер дұрыс сәтті пайдаланып, үлкен жобаны алып кетсе, жұрт «Бақыттының түйесі түлкі алар» деп айтуы мүмкін. Мұнда негізгі ой — өмірде бәрі тек күшке емес, бақ пен уақытқа да байланысты.**