Барын берген байға сән.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Барын берген байға сән дегеніміз — қолындағы барын аяп қалмай, жомарттықпен бөлісе білетін адамның абыройы артады. Мұнда тура мағынада бай адам мал-мүлкінен беріп, елге пайда келтіреді. Астарлы мағынада жомарттық, кеңпейілділік пен қайырымдылық адамның қадірін өсіреді деген ой жатыр. Байлықтың сәні — жинап сақтау ғана емес, оны орнымен жұмсап, жұртқа шарапат тигізу.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бай» сөзі тек дәулетті адамды емес, мүмкіндігі бар, қолында қоры мол кісіні білдіреді. «Барын беру» — іші тарлықтан емес, көңіл кеңдігінен туған әрекет. «Сән» сөзі байлықтың көркі мен беделі деген ұғымда қолданылып тұр. Яғни адамның шын көркі киімінде не малында емес, қолы ашық, жүрегі жомарт болуында.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жағдайы жақсы кәсіпкер ауыл мектебіне компьютер сыйласа, оның жасағаны елге пайда, өзіне құрмет әкеледі. Сол сияқты бір адам тойда не қиын сәтте шамасы келгенше көмектессе, жұрт оны жомарт, сыйлы деп бағалайды. Демек, барды бөлісу — адамдықтың үлкен белгісі.