Бәсеке, байлық кімде жоқ,
Бірде бар да, бірде жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде байлық та, мүмкіндік те, жарыс пен бәсеке де бір орында тұрмайтынын білдіреді. Бір адамның қолында бар нәрсе ертең жоқ болуы мүмкін, ал бүгін жоқ нәрсе кейін келуі ықтимал. Яғни, дүниенің бәрі тұрақсыз, сондықтан адам бір сәттік жетістікке мастанбауы, жоққа мұңайып түңілмеуі керек. Астарында сабыр, қанағат және өмірдің өзгермелілігін түсіну жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бәсеке» — өмір тартысы, адам мен адам, еңбек пен еңбек арасындағы жарыс. «Байлық» — тек ақша емес, мал-мүлік, мүмкіндік, абырой, несібе деген кең мағына береді. «Бірде бар да, бірде жоқ» деген тіркес дүниенің құбылмалы күйін көзге елестетеді: бүгін тасып тұрған ырыс ертең азаюы мүмкін, ал жоқшылық та мәңгі емес. Бұл ой адамды байсалдылыққа шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды бизнес, жұмыс, оқу, тіпті спорт бәсекесінде де қолдануға болады. Мысалы, бір кәсіпкердің табысы бір жылда өте жоғары болып, келесі жылы нарық өзгерісінен төмендеп кетуі мүмкін. Сол кезде адам «бәрі тұрақты» деп емес, жағдайға бейімделіп, еңбек пен ақылға сүйенуі керек. Мақал өмірдің өткіншілігін еске салып, төзімді болуға үйретеді.
Birde bar da, birde joq.