Кеме келсе, қайық судан шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына ығысады. Астарлы мағынасы: ірі, күшті, беделді адам немесе үлкен іс келгенде, шағын, әлсіз, қарапайым нәрсе шетке ығысуы мүмкін. Яғни, күшті мен әлсіздің ара қатынасында үлкеннің ықпалы басым болатынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кеме» — зор күш, үлкен мүмкіндік, бедел немесе үстемдік символы. «Қайық» — шағын, әлсіз, қорғансыз тараптың бейнесі. «Судан шығу» — өз орнынан айырылу, ығысу, қысым көру дегенді білдіреді. Теңеу арқылы халық өмірдегі теңсіздік пен бәсекені өте ықшам түрде көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ірі компания немесе мықты ұйым келгенде, шағын кәсіптің қиындыққа тап болуын сипаттау үшін айтылады. Мысалы, бір ауданда жаңа үлкен супермаркет ашылса, жанындағы шағын дүкеннің саудасы төмендеп кетуі мүмкін — осы жағдайға мақал дәл келеді.