Жетімге ауыз берген Құдай нәпаха да береді .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жетім қалған адамды Құдай өзі жебеп, оған тамақ-несібе беретінін айту. Астарлы мағынасы — тағдырдың ең әлсіз, қорғансыз жанды да панасыз қалдырмайтынына сенім білдіру. Яғни жетімге қамқор болып, оның несібесін жеткізетін бір жол әрқашан табылады деген үміт айтылады. Мақал адамды тәубеге, сабырға және мейірімге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ауыз беру» — тіршілік ету, ас-суға жеткізу деген бейнелі ұғым. «Нәпаха» — күнкөріс, несібе, өмір сүруге қажет ризық. Жетім бейнесі арқылы ең қорғансыз, жанашырлыққа мұқтаж адам көрсетіледі. Ал Құдай образы — қамқорлық пен әділ тағдырдың иесі ретінде алынады. Сондықтан бұл тіркесте адамнан да биік мейірім бар деген сенім жатыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қиын жағдайға түскен адамды жұбатуға, үміттендіруге қолданылады. Мысалы, ата-анасынан айырылған балаға көмек көрсетіп, оқуына жәрдем беріп жатқанда, үлкендер: «Уайымдама, жетімге ауыз берген Құдай нәпаха да береді» деп демеу айта алады. Мұнда басты ой — жетімге де қамқорлық үзілмейді, тіршілік жолы ашылады.