Жетімнің қарны жетеу.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жетімнің қарны жетеу» деген мақал жетім баланың тұрмысы ауыр, мұқтаждығы көп екенін аңғартады. Тура мағынада жетімнің ішер асы, киер киімі, қамқорлығы толық болмай, көбірек таршылық көреді деген ұғым бар. Астарлы мағынасы — ата-анасыз қалған жанның жағдайы әлсіз, сондықтан оған жанашырлық пен көмек қажет. Бұл сөз жетімді аяу емес, оған сүйеніш болу, қамқорлық көрсету керек екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қарны жетеу» тіркесі — өте көп қажеті бар, сұранысы бітіп болмайтын халді білдіретін бейнелі сөз. «Жетеу» саны мұнда дәл сан емес, мол мұқтаждықтың, үздіксіз жетіспеудің символы ретінде қолданылған. Яғни жетімнің өмірінде бір емес, бірнеше қиындық қатар жүреді деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал балалар үйіндегі, не ата-анасынан ерте айырылған балаларға көмек берудің маңызын айтуда қолданылады. Мысалы, біреу аз қамтылған жетім балаға оқу құралын, киім не азық-түлік апарып берсе, «Жетімнің қарны жетеу, көмектесу керек» деп айтуға болады. Бұл — мейірім мен жауапкершілікті еске салатын сөз.