Жігітке жар қымбат,
Намыс пен ар қымбат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жігіт үшін өмірдегі ең қымбат құндылықтарды көрсетеді. Тура мағынасында, жігітке сүйікті жары, отбасындағы серігі қымбат. Астарлы мағынасында, ер азамат үшін тек жеке бақыт қана емес, оның абыройы, намысы, ары да бәрінен биік тұрады. Яғни, жігіт өз өмірінде сүйіспеншілік пен жауапкершілікті, сондай-ақ ар-ождан мен намысты қатар ұстауы керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жар» — өмірлік серік, отбасының тірегі, сенім мен мейірімнің символы. Ал «намыс» пен «ар» — адамның ішкі қадірі, рухани тазалығы, ел мен жұрт алдындағы бет-бейнесі. Халық осы үш ұғымды қатар қойып, жігіттің бағасы байлықпен емес, мінезі мен адамгершілігімен өлшенетінін меңзейді. Жар — сыртқы өмірдің сәні болса, ар мен намыс — ішкі рухтың қорғаны.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасыға адал болу, жұбайыңды құрметтеу және абыройды сақтап өмір сүру керек екенін еске салады. Мысалы, жас жігіт жұмысында немесе достар ортасында жеңіл жолға түспей, өз сөзінде тұрып, отбасына жауапкершілікпен қараса, ол осы мақалдың мәнін дұрыс түсінгені.
Namys pen ar qymbat.