Иман тұрар тоқтықта,
Иман кетер жоқтықта.
«Иман тұрар тоқтықта, Иман кетер жоқтықта.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның рухани беріктігі мен сенімінің қиындықта сыналатынын айтады. Тоқшылықта адам тәубелі, сабырлы, шүкіршіл болып көрінуі мүмкін, ал жоқшылық түскенде шын мінезі ашылады. Яғни ырыс пен молшылықта иманды сақтау оңайырақ, ал таршылық пен мұқтаждықта сабырдан таймай, адалдықтан айнымай қалу — нағыз имандылықтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тоқтық» пен «жоқтық» — тек байлық пен кедейлік емес, өмірдің екі қарама-қарсы күйі. «Иман тұрар» дегені — жан дүниенің берік, орнықты болуы; ал «иман кетер» — кісінің ашкөздікке, күйгелектікке, наразылыққа салынып, рухани әлсіреуін білдіреді. Мақал иманды ішкі тірек, адамды ұстап тұрған күш ретінде бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал табыс азайғанда не қиындық келгенде адам мінезінің сыналатынын еске салады. Мысалы, жұмысынан қысқарып қалған адам ашуға ермей, сабыр сақтап, адал жолмен жаңа мүмкіндік іздесе — иманын жоғалтпағаны. Бұл сөз адамды жағдайға емес, ар-ұятқа сүйеніп өмір сүруге үндейді.
Iman keter joqtyqta.