Заһар тілден шықса,
Кәпір діннен шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің өте қауіпті, ауыр салдарын ескертеді. Тура мағынада удай ащы тілден шыққан сөз адамға да, елге де зиян келтіреді деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — ашу үстінде, ойланбай айтылған бір ауыз сөз үлкен дау туғызады, араны бұзады, адамды беделінен де айыруы мүмкін. Яғни тілге ие болу — үлкен адамдық белгі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «заһар тіл» — у сияқты ащы, кесірлі, жаралайтын сөздің бейнесі. Ал «діннен шығу» тіркесі адамның ең негізгі сенімінен, ұстанымынан айырылуын білдіретін қатты салыстыру ретінде қолданылған. Халық тілдің күшін аса ауыр образбен беріп, сөздің салмағын сезіндіреді: тілмен емдеуге де, жаралауға да болады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не отбасында орынсыз айтылған сөздің кесірін түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, бір адам чатта ашумен дөрекі пікір жазып, кейін соның салдарынан достарымен арасы суып кетуі мүмкін. Сол кезде «бір ауыз сөзге ие бол» деген ескерту осы мақалдың мәнімен үндеседі.
Kápir dinnen shyǵady.