Арудың әміршісі - ары.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Арудың әміршісі - ары» деген мақалдың тура мағынасы: сұлу, инабатты қыздың өз ісіне, сөзіне, жүріс-тұрысына бағыт беретін ішкі өлшемі — ары. Астарлы мағынасы: адамның сыртқы көркі емес, ар-ұяты, намысы, тазалығы бәрінен жоғары тұрады. Арудың қадірі оның сұлулығымен ғана емес, әдебі мен ұятты сыйлауымен өлшенеді. Бұл сөз әсіресе қыз баланың мінезі, тәрбиесі, өзін-өзі ұстауы туралы терең ой айтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ару» — тек көркем қыз емес, ибалы, нәзік, тәрбиелі жанның бейнесі. Ал «әмірші» сөзі ардың адам өміріндегі ең үстем күш екенін көрсетеді. Яғни ар адамға бұйрық беріп, теріс қадамнан тыйып отырады. Бұл жерде ар — ішкі сот, адамды дұрыс жолға салатын рухани бақылаушы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік ортада, оқу орнында, отбасында өз мінезін таза ұстау, ар-намысты биік қою керек екенін еске салады. Мысалы, бір қыз әлеуметтік желіде орынсыз фото, арсыз сөзден сақтанып, абыройын ойласа — ол осы мақалдың мәнін ұстанғаны. Бұл нақыл әр адамға «сыртқы сәннен бұрын ішкі арды қорға» деген ой салады.