Ана сүтін ақтамағанды ешкім жақтамайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ананың ақ сүтін ақтау — баланың ең басты парызы екенін білдіреді. Ана баланы дүниеге әкеліп, әлпештеп өсіреді, бар мейірімін, еңбегін, жан жылуын аямайды. Егер адам осы қамқорлықты бағаламай, анасына құрмет көрсетпесе, ондай жанды ел де, жақын да қолдамайды. Астарлы мағынасы — ата-ана еңбегін өтеу, әсіресе ананың разылығын алу адамдықтың өлшемі.
Образдар мен теңеулер
«Ана сүті» — тек шын сүт емес, ананың мейірімі, тәрбиесі, өмір сыйы. «Ақтамау» сөзі — адал еңбекті, жақсылықты өте алмау, қадіріне жетпеу дегенді меңзейді. «Жақтамайды» дегені — мұндай адамға жұрттың сенімі азаятынын, сый-құрметтен айырылатынын көрсетеді. Яғни, ана еңбегін бағаламау — бүкіл адамгершілікке сын.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-анаға құрмет, қамқорлық және алғыс айту керегін еске салады. Мысалы, жұмысы көбейіп кетсе де, анасының халін сұрамай, көмектеспей жүрген адам кейін ел ішінде де сыйдан қалады. Ал анасына уақыт бөліп, қызмет еткен жанның абыройы артады.