Ананың қақы - Құдайдың қақы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ананың қақы - Құдайдың қақы» деген мақал ананы құрметтеу, оның ақ сүтін, мейірімін, еңбегін өтеу — ең үлкен парыздың бірі екенін білдіреді. Ата-анаға, әсіресе анаға жасалған жақсылықты халық Құдайға жасалған құрметпен тең қояды. Себебі ана — өмір сыйлаған, өсірген, бағып-қаққан жан. Оның разылығын алу, көңілін қалдырмау, қадірін білу — адамдықтың биік өлшемі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ана қақы» деген тіркес ананың ақысын, яғни еңбегі мен мейірімін білдіреді. Ал «Құдайдың қақы» деп теңеуі бұл міндеттің қасиетті, өте ауыр да жауапты екенін көрсетеді. Мұнда ана мен Жаратушы арасындағы тікелей байланыс емес, ананы құрметтеу иманмен, адамгершілікпен сабақтас деген терең ой жатыр. Анаға қиянат жасау — үлкен күнә, ал сыйлау — рухани тазалықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ата-ананы тыңдау, қартайғанда қараусыз қалдырмау, жылы сөз айтып, қамқор болу сияқты әрекеттерге қатысты айтылады. Мысалы, жұмысбасты бала алыста жүрсе де, анасын жиі хабарласып, дәрі-дәрмегін алып беріп, халін сұрап тұрса, бұл — ананың ақысын өтеуге жақын іс.