Ары таза нар жүгін көтереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ары таза, ниеті адал адам ауыр істен де қашпайды, жауапкершілікті мойнына алып, елге пайдасын тигізеді. Мұнда тура мағынада «нар» — ауыр жүк көтеретін күшті түйе, ал астарлы мағынада — қиындыққа төзетін, сенім артуға лайық адам. Мақал адалдық пен намыстың адамды қайсар етеді, сондықтан таза жүректі жанға ауыр міндеттің өзі абырой болады деген ойды білдіреді.
Образдар мен теңеулер
«Нар» — қазақ танымында күштің, шыдамның, салмақтың белгісі. «Жүк көтеру» тек физикалық ауырлық емес, өмірлік міндет, елдік іс, отбасы қамы, аманат сияқты жауапкершілікті де меңзейді. «Ары таза» деген тіркес адамның ішкі тазалығын, әділдігін, ұят пен арды жоғары қоюын көрсетеді. Демек, арлы адамға жүк ауыр көрінбейді, өйткені оның бойында төзім де, сенім де бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адал, еңбекқор, сенімді адамдар туралы айтқанда жиі қолданылады. Мысалы, ұжымда күрделі жобаны тапсыратын кезде басшы ар-ұяты таза, тиянақты қызметкерді таңдайды, өйткені ондай адам істі соңына дейін жеткізеді. Яғни, сенім мен абырой — үлкен істің тірегі.