Тірі адамның наласынан
Аруақтың наласы жаман .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тірі адамның қарғысы мен наласының өте ауыр, қауіпті екенін білдіреді. Адамның көзі тірі кезде айтқан наласы жүрекке жара салып, ел ішіндегі қарым-қатынасты бұзады, тіпті оның салдары қатты тиеді деген ой бар. Астарлы мағынасы — адамды ренжітпе, обал жасама, өйткені тірінің наласы мен қарғысы Алладан тілектес болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тірі адам» — сезімі, үміті, мұңы бар жан; ал «аруақ» — дүниеден өткен адам, оның рухы. Халықтық түсінікте аруаққа құрмет көрсету үлкен парыз саналады, бірақ ең ауыр сөз — ренжіген тірінің қарғысы. Яғни тірі адамның көз жасы, наласы, өкпесі тікелей әсер етеді деген тәрбиелік ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің ақысына кіруден, әділетсіз сөз айту мен орынсыз қаталдықтан сақтандыру үшін қолданылады. Мысалы, жұмыста басшы қызметкердің еңбегін бағаламай, жалақысын бермей қойса, әлгі адамның наласы ауыр тиюі мүмкін. Сондықтан бұл мақал адамдарды мейірімді, әділ, сабырлы болуға шақырады.
Arýaqtyń nalasy jaman .