Ұят кімде болса, иман сонда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ұяты бар адамның жан дүниесінде иман да бар деген сөз. Астарлы мағынасы — адамды жамандықтан тежейтін, арға бағындыратын күш ұят пен иманнан басталады. Ұят сезімі бар кісі өз ісіне жауапкершілікпен қарап, кісі ақысын жемеуге, өтірік айтпауға, орынсыз қылықтан сақтануға тырысады. Демек, ұят — сыртқы тәртіп қана емес, ішкі рухани өлшем.
Образдар мен теңеулер
Мақалда «ұят» пен «иман» бір-бірімен тығыз байланыста алынады. Мұнда ұят — адамның ішкі күзетшісі, ал иман — жүректегі тазалық пен сенімнің белгісі. Халық осы екі ұғымды қатар қою арқылы шынайы тәрбиенің түбі рухани беріктік екенін аңғартады. Ұяты жоқ адамды ел сөкет санайды, ал ұяты бар жанды инабатты, көреген деп бағалайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, қызметте, оқу орнында не отбасында орынсыз әрекетке бармау керегін еске салады. Мысалы, бір адам жұмысында өзгенің еңбегін иемденгісі келсе, ұяты болса, ондайға бармайды. Өйткені ұят адамды арсыздықтан сақтап, дұрыс жолға бастайды.