Уәде - Құдай аты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Уәде - Құдай аты» деген мақал адамның берген сөзіне өте жауапты болуын ескертеді. Тура мағынасында, уәдені Құдай атымен тең қою — оны қасиетті, бұзуға болмайтын нәрсе ретінде көрсету. Астарлы мағынасы: уәдеде тұру, айтқан сөзге беріктік таныту, өтірік уәде бермеу керек. Қазақ түсінігінде сөз — адамның абыройы, ал уәдеден тайу — сенімді жоғалту.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Құдай аты» тіркесі уәдеге ең жоғары жауапкершілік жүктейді. Бұл жерде Құдайдың аты қасиетті ұғым ретінде алынып, уәденің де сондай қадірлі, ауыр міндет екенін білдіреді. Яғни, уәде — жай сөз емес, адам мінезін танытатын өлшем. Сөзінде тұрған адамға жұрт сенеді, ал уәдесін бұзған кісіге елдің ықыласы азаяды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал келісім, жұмыс, достық, отбасылық қарым-қатынаста жиі қолданылады. Мысалы, бір адам досына «ертең көмектесемін» деп уәде берсе, сол сөзінде тұруы керек. Әйтпесе, сенім бұзылады. Сондықтан мақал адамдарды жауапкершілікке, адалдыққа және сөзіне берік болуға тәрбиелейді.