Шынға жерік - сырға берік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал шындықты сүйетін, тура сөзді қадірлейтін адам уәдеге де, сенімге де берік болатынын білдіреді. Тура мағынасында «шынға жерік» — ақиқатты іздейтін, өтірікті жақтырмайтын жан. Астарлы мағынасында ондай адам ар-ұятты жоғары қояды, бір айтқан сөзінде тұрады, сыр сақтай алады. Яғни, шыншылдық пен сенімділік бір-бірінен ажырамайтын қасиеттер ретінде көрсетіледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жерік» сөзі адамның бір нәрсеге ерекше құмарлығын білдіреді. Ал «шын» — ақиқат, әділ сөз. «Сырға берік» тіркесі құпияны сыртқа шығармайтын, сенген адамның көңілін қалдырмайтын жанды сипаттайды. Демек, мақал шындыққа жақын адам ішкі жағынан да мықты, сабырлы, сенімге лайық болады деген ойды береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сенім мен адалдық керек жағдайларда жиі қолданылады. Мысалы, бір қызметкер жұмыста қателігін жасырмай, ашық айтып, жауапкершілік танытса, әріптестері оны сенімді адам деп бағалайды. Себебі шындықты айтатын адамға құпия да, үлкен іс те сеніп тапсырылады.