Бодалақ жіпті бос қатын,
Алсаң етті қос қатын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал үй ішіндегі іске, әсіресе әйел адамның шаруасына жауапкершілікпен қарау керегін ескертеді. Тура мағынасында бодалақ жіп сияқты ұсақ-түйек нәрсені ұқыпсыз, салақ адам тез босатып жібереді, ал «қос қатын» дегені екі адамның бірігіп істесе, іс тиянақтырақ болатынын меңзейді. Астарлы мағынасы — отбасы тіршілігінде жалғыз адамның қолынан бәрі келе бермейді, шаруаның берекесі ұйымшылдық пен ынтымаққа байланысты.
Образдар мен теңеулер
«Бодалақ жіп» — түйіні көп, тарқатуы қиын, ұқыпсыздық болса тез быт-шыт болатын істің бейнесі. «Бос қатын» — үй шаруасын шашыратып, ісін тиянақтамайтын адамды ишаралайды. Ал «қос қатын» — екі адамның, екі жақтың бірлесіп әрекет етуі, яғни көмектесу, бөлісу, жүктi жеңілдету деген ұғымды береді. Мұнда әйел бейнесі арқылы тұрмыстағы тәртіп пен ынтымақ көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал үйдегі міндетті бөлісіп атқару, ұқыптылық сақтау керек деген ойға сай айтылады. Мысалы, бір адам балаларға қарап, екіншісі ас дайындап, не болмаса үй жинауға екеуі бірге кіріссе, жұмыс тез әрі сапалы бітеді. Сондықтан мақал ортақ еңбектің берекесін түсіндіреді.
Alsań etti qos qatyn.