Денсаулық - ғанибет,
Сырқаулығы болмаса.
Ер жолдасы - қатыны,
Ақ жаулығы болмаса.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың бірінші бөлігі денсаулықтың ең үлкен ғанибет, яғни адамға берілген бағалы нығмет екенін айтады. Адам ауырмаса, тіршілік те жеңіл, ісі де алға басады. Екінші бөлігі ер азаматқа сенімді серік, үйдің жылуы болатын жарының қадірін көрсетеді. «Ақ жаулық» — қазақ танымында әйелдің ибасы, адалдығы, отбасының ұйытқысы деген мағына береді. Яғни ердің тірегі тек өз күші емес, қосағының ақылы мен қамқорлығы екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сырқаулық» — денсаулықтың қарсы ұғымы, адамды әлсірететін қиындықтың бейнесі. «Ақ жаулық» — жай ғана орамал емес, қазақ әйеліне тән тазалықтың, жылылықтың, инабаттың символы. Сондықтан бұл тіркес жардың отбасындағы орнын, ерге демеу болар қасиетін көркем түрде білдіреді. Мақал дене саулығы мен отбасы амандығын қатар қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал денсаулықты күтудің және отбасындағы сыйластықтың маңызын еске салады. Мысалы, адам жұмыстан шаршап, ұйқысы азайып, денсаулығын елемей жүрсе, «Денсаулық — ғанибет» деп өз режимін түзетеді. Сол сияқты ерлі-зайыптылар бір-біріне қолдау көрсетсе, үй ішінің берекесі артады.
Syrqaýlyǵy bolmasa.
Er joldasy - qatyny,
Aq jaýlyǵy bolmasa.