Бір қатын сылаумен қатын,
Бір қатын қынаумен қатын,
Бір қатын сынаумен қатын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әйелдің, келіннің не жардың мінезі мен болмысы әртүрлі жолмен қалыптасатынын аңғартады. Тура мағынасында бір әйелге жұмсақ сөз, жылы ықылас керек болса, екіншісіне сән-салтанат, күтім әсер етеді, ал тағы біреуі сынақ, сынау арқылы танылып, шыңдалады деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — адамды түсінудің бір ғана тәсілі болмайды; әр кісіге әртүрлі амал қажет. Қарым-қатынаста орынды сөз, дұрыс тәрбие, сабырлы көзқарас маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "сылау", "қынау", "сынау" сөздері жай әрекет қана емес, тәрбиелеудің үш түрлі жолын бейнелейді. "Сылау" — мейірім, жылы қабақ, жұмсақ мінез; "қынау" — әсемдеу, қадірлеу, сыртқы күтім мен ықылас; "сынау" — адамның шынайы болмысын тану, төзімін байқау. Осы арқылы халық әйел мінезінің нәзік, күрделі екенін және оны бір қалыпқа сыйғызу қиын екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал отбасындағы, жұмыстағы не достықтағы қарым-қатынаста адамдарға бірдей тәсіл жүрмейтінін еске салады. Бір адамға жылы сөз жетсе, екіншісіне нақты талап керек, үшіншісіне сенім мен уақыт қажет. Мысалы, жас маманға басшы біріне жай түсіндіру арқылы, біріне қолдау білдіру арқылы, енді біріне тапсырма беріп шыңдау арқылы әсер етеді.
Bir qatyn qynaýmen qatyn,
Bir qatyn synaýmen qatyn.