Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өйткені адам ауырмаса ғана еңбек етіп, өмірдің қызығын көре алады. Екінші байлық — ақ жаулық, яғни отбасы, жар, ана мейірімі мен үй ішінің берекесі. Үшінші байлық — он саулық, мұндағы ой — мал-мүлкің, дәулетің болса да, оның қадірі денсаулық пен отбасы тыныштығынан кейін тұрады. Мақалдың астары — адамға ең әуелі тән саулығы, одан кейін жан тыныштығы мен үй ішінің амандығы қажет екенін ескерту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «байлық» сөзі тек ақша не дүние емес, өмірдің шын құндылықтары деген ұғымда қолданылған. «Ақ жаулық» — қазақ ұғымында ана, әйел, отбасының ұйытқысы, мейірім мен ұрпақ тәрбиесінің белгісі. Ал «он саулық» — малдың мол болуы, дәулеттің бір түрі. Яғни халық байлықты материалдық өлшеммен ғана емес, рухани және тұрмыстық үйлесіммен өлшеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: адам денсаулығын күтпей, тек табыс қуып кетсе, оның еңбегі де, қуанышы да азаяды. Мысалы, бір адам жақсы жұмыс істеп жүріп, ұйқысы мен тамағын бұзса, кейін сырқаттанып қалады; сондықтан алдымен денсаулыққа мән беру керек.
Ekinshi baılyq - aq jaýlyq,
Úshinshi baılyq - on saýlyq.