Ер жігіттің:
аты жақсы болса - бір бақыт,
жары жақсы болса - бір бақыт.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер азаматтың өміріндегі екі үлкен тіректі көрсетеді: жүйрік аты мен жақсы жары. Тура мағынасында, жігітке сенімді ат серік болса, жолы жеңілдеп, ісі оңалады; ал жақсы жар болса, үйі берекеге толып, көңілі тынышталады. Астарлы мағынасы — ер адамның бағы тек өз күшінде емес, оны қоршаған сенім мен қолдауда да жатыр. Жақсы ат — жігіттің намысын, ісін, жолын ашатын серік; жақсы жар — шаңырақтың жылуын сақтайтын, тірліктің ұйытқысы.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — жай көлік емес, ер жігіттің қанаты, мәртебесі, тіршіліктегі серігі. Қазақ ұғымында ат адамның жолдасы, еңбек құралы, елдік пен ерліктің белгісі. «Жар» — отбасының ажары, өмірдің берекесі, ердің сүйеніші. Екі бейне де ер азаматтың бақ-дәулетін сырттан емес, жанындағы сенімді серіктер арқылы танытады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал өмірлік таңдаудың маңызын еске салады. Мысалы, адам өзіне сенімді көлік немесе жұмысқа жарайтын құрал алса, ісі оңайлайды; ал отбасында түсіністігі мол, қолдаушы жұбай болса, қиындықты бірге жеңеді. Сондықтан мақал жақсы серік пен жарасымды отбасының адам бақытына қосатын үлесін көрсетеді.
aty jaqsy bolsa - bir baqyt,
jary jaqsy bolsa - bir baqyt.