Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
91.3K
Қаралым
205
Орташа
Сұрыптау:
Биің жылан болса, елің лаң болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал басшың немесе ел ағасың жаман, әділетсіз, ызғарлы болса, оның зардабы бүкіл елге тиеді де...
Ел күйінгенде күйінген батыр,
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің қуанышы мен қайғысын өз басынан өткендей қабылдайтын нағыз батырды сипаттайды. Тура...
Төресіз ел болмас,
Төбесіз жер болмас.
Төбесіз жер болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де өзіне тән басшысы, тірегі, тәртібі болады деген ойды білдіреді. Тура...
Бірлікті ел бұзылмас.
**Негізгі мағынасы** «Бірлікті ел бұзылмас» деген мақалдың тура мағынасы — егер халық, ауыл не отбасы ауызбіршілікте бол...
Ел-елдің бәрі жақсы,
Өз елің бәрінен жақсы.
Өз елің бәрінен жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр елдің, әр жұрттың өзіне тән жақсы қасиеті бар екенін айту. Астарлы...
Ел ағыны мен су ағыны бір.
**Негізгі мағынасы** «Ел ағыны мен су ағыны бір» деген мақал халықтың жүрісі мен судай ағатын табиғи қозғалысты салысты...
Дос таппаған ер азар,
Басшы таппаған ел тозар.
Басшы таппаған ел тозар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: досы жоқ ер адам да, дұрыс басшысы жоқ ел де қиындыққа ұшырайды. Астар...
Жусансыз жерді от деме,
Көжесіз елді тоқ деме.
Көжесіз елді тоқ деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жердің, елдің өзіне тән белгісі мен ырысы болмай, сырттай ғана толық көрінген нәрсе...
Халық айныса, хан түзейді,
Май айныса, тұз түзейді.
Май айныса, тұз түзейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі тәртіп бұзылса, оны түзейтін де, жөнге салатын да басшылар мен беделді адамда...
Биі көп елді дау аралайды,
Дауы көп елді жау аралайды.
Дауы көп елді жау аралайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі береке мен тыныштықтың қадірін айтады. Тура мағынасында, көп биі бар елде әрк...
Ер - елдің айнасы.
**Негізгі мағынасы** «Ер - елдің айнасы» деген мақал ер азаматтың мінезі, ісі, сөзі мен жүріс-тұрысы тұтас елдің болмыс...
Туған жерде пайда бар,
Өз жеріңдей қайда бар?
Өз жеріңдей қайда бар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жердің қадірін жоғары қояды. Адам қайда жүрсе де, өз өскен өлкесінің орны бөлек еке...
Ердің малы елде, еріккенде қолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің мал-мүлкі мен дәулеті жеке басының ғана сәні емес, ел ішіндегі тірек, ортақ и...
Аты, тоны бар кісі
Жиын, тойға барысар;
Ұлы, қызы бар кісі,
Құдалыққа барысар.
Жиын, тойға барысар;
Ұлы, қызы бар кісі,
Құдалыққа барысар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қоғаммен араласуға, ел ішіндегі салт-дәстүрге қатысуға жетелейтін нәрсе — оның өз...
Хансыз ел жетім.
**Негізгі мағынасы** «Хансыз ел жетім» деген мақалдың тура мағынасы — басшысы, тірегі жоқ халық қорғансыз, бағытсыз қал...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.