Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.6K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — іш...
Тілі бар халық - халық,
Тілі жоқ халық - балық.
Тілі жоқ халық - балық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тілі бар халық өз ойын айтып, тарихын, салтын, мұратын сақтай алады; а...
Ер жігіт үш ақ үй, үш қара үй тігеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің өмірде бірнеше жауапкершілігі, бірнеше тірегі болатынын тұспалдайды. Тура ма...
Ақбөкенді жатыр деме,
Көшпелі елді отыр деме.
Көшпелі елді отыр деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақбөкенді үнемі жатты, қимылсыз деп ойлама; көшпелі елді де бір орында...
Төресіз ел болмас,
Төбесіз жер болмас.
Төбесіз жер болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де өзіне тән басшысы, тірегі, тәртібі болады деген ойды білдіреді. Тура...
Хансыз ел жетім.
**Негізгі мағынасы** «Хансыз ел жетім» деген мақалдың тура мағынасы — басшысы, тірегі жоқ халық қорғансыз, бағытсыз қал...
Менің атым Оғыз хан болар,
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл жолдарда адам өз атын ғана емес, елге танылатын, салмағы бар есімін айтып тұр. Тура мағынасы —...
Жер тойынбай ел тойынбайды.
**Негізгі мағынасы** «Жер тойынбай ел тойынбайды» деген мақалдың тура мағынасы — жерге дұрыс күтім жасалмай, одан мол ө...
Ел ұстама, ел ұстасаң, кек ұстама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел басқарған, жұртқа сөзі өтетін адамға арналған өсиет. Тура мағынасында: біреуге билік,...
Туған жерге туың тік.
**Негізгі мағынасы** Туған жерге туың тік деген мақал адам өз елін, өскен ортасын қадірлеп, сол жерде тірлік етіп, еңбек...
Татсыз түрік болмас,
Түріксіз бөрік болмас.
Түріксіз бөрік болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бөріктің тысы, яғни сыртқы қабаты болмаса, бөрік тігіліп бітпейді; ал...
Туған елің болмаса,
Тумай-ақ қойсын Күн мен Ай.
Тумай-ақ қойсын Күн мен Ай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған елдің қадірі бәрінен биік екенін айтады. Адам үшін елсіз өмірдің мәні кем, өйткені...
Жаман арба жол бұзар,
Жаман адам ел бұзар.
Жаман адам ел бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сапасыз, жарамсыз арба жүріп келе жатып жолды бұзады, ізді тегістемей,...
Ел қадірін білмеген - занталақ,
Көл қадірін білмеген - дуадақ.
Көл қадірін білмеген - дуадақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де, тіршіліктің де қадірін білмеген адамды сынайды. Тура мағынасында айт...
Туған жердің түйе жейтін жапырағы да,
Түйе аунайтын шаңдақ топырағы да дәрі.
Түйе аунайтын шаңдақ топырағы да дәрі.
**Негізгі мағынасы** Туған жердің әрбір заты адамға қымбат, тіпті қарапайым көрінетін нәрсенің өзі шипа, жұбаныш, қуат б...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.