Отан, туған жер туралы 90
Отан туралы мақал-мәтелдер – туған жерді қадірлеу, елге адалдық пен бірлік мәнін ұқтыратын даналық сөздер.
90
Мақал-мәтел
40.8K
Қаралым
453
Орташа
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған…
Жер - таусылмайтын қазына.
Негізгі мағынасы «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, оның…
Туған жердің ауасы да шипа,
Туған жердің жуасы да тәтті.
Туған жердің жуасы да тәтті.
Негізгі мағынасы Туған жер адамның жан дүниесіне ыстық әрі қымбат. Бұл мақалдың тура мағынасы — туған жердің ауасы да…
Отан оттан да ыстық.
Негізгі мағынасы «Отан оттан да ыстық» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, бұл — салыстыруға құрылған терең ой. Мұндағы…
Бөтен жердің гүлінен туған жердің тікені артық.
Негізгі мағынасы Бөтен елдің, жат жердің әдемі көрінген игілігінен өз туған жеріңнің ауырлау, қарапайым нәрсесі де…
Сұрыптау:
Арқандалған ат қазығына оралар.
Негізгі мағынасы Арқандалған ат еркін жүре алмайды да, ақырында өз қазығына қайта оралады. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Ат айналып қазығын табар,
Ер айналып елін табар.
Ер айналып елін табар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ат ұзап кетсе де, байланған қазығын айналып барып табады; ал ер-азамат та…
Ата үйі - алтын бесік,
Кірсем-шықсам, сипалар.
Кірсем-шықсам, сипалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ананың үйін, туған ошақты аса қымбат, қасиетті орын ретінде суреттейді. «Алтын бесік»…
Ат өледі - ер қалады,
Адам өледі - жер қалады.
Адам өледі - жер қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірінің өтпелі екенін, ал артында қалатын іздің маңызды екенін айтады. Тура мағынасы…
Әкең барда ел таны, көріп жүріп,
Атың барда жер таны, желіп жүріп.
Атың барда жер таны, желіп жүріп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға жастық шағында, мүмкіндік бар кезде көп көріп, көп үйрен деп кеңес береді. «Әкең…
Күнде бір мақал
«Отан, туған жер туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Әркімнің өз жері - жұмақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамның туған жері, өскен ортасы оған ең қымбат, ең ыстық екенін білдіреді. Тура мағынада…
Бақа - көлінде патша,
Балық - суында патша,
Жігіт - елінде патша.
Балық - суында патша,
Жігіт - елінде патша.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда әр нәрсенің өз орны, өз қадірі бар екені айтылады. Бақа көлінде, балық суында еркін өмір…
Бақ болмайды басқа бақ,
Есің барда елің тап.
Есің барда елің тап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шын бақыт пен береке өзге жерден емес, туған елінен табылатынын ұқтырады. «Бақ…
Балалы үйрек көлден кетпес,
Баласы жас елден кетпес.
Баласы жас елден кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балалы үйрек көлден ұзап кетпейді, ал жас бала өз елінен, туған ортасынан…
Бөтен жердің гүлінен туған жердің тікені артық.
Негізгі мағынасы Бөтен елдің, жат жердің әдемі көрінген игілігінен өз туған жеріңнің ауырлау, қарапайым нәрсесі де…
Егілмеген жер жетім,
Елінен айырылған ер жетім.
Елінен айырылған ер жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі жетімдікті салыстырады. Егілмеген жер құнарын ашпай, пайда бермей қалады…
Ел болам десең, бесігіңді түзе.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің іргесін берік ету үшін ең әуелі бесікті, яғни сәбидің өсу ортасын…
Елге дұшпан жерге сыймас,
Жерге дұшпан елге сыймас.
Жерге дұшпан елге сыймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елге жау болған адамға ол елдің жері де, тынысы да тар келеді; ал жерге…
Ел-елдің бәрі жақсы,
Өз елің бәрінен жақсы.
Өз елің бәрінен жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әр елдің, әр жұрттың өзіне тән жақсы қасиеті бар екенін айту. Астарлы…
Ел жаусыз болмас,
Жер таусыз болмас.
Жер таусыз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел мен жердің тыныштығы әрдайым сынға түсіп отыратынын білдіреді. Тура мағынасында, қай…
Елінен безген ер болмас,
Көлінен безген қаз болмас.
Көлінен безген қаз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елін, өскен жерін тастап безіну ер-азаматқа тән қылық емес екенін айтады. Тура…
Еліңді сүйсең ерлік істейсің.
Негізгі мағынасы Еліңді шын жақсы көрсең, оның игілігі үшін аянбай еңбек етіп, қажет болса қиындыққа да қарсы тұрасың…
Елің - панаң,
Жерің - анаң.
Жерің - анаң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған ел мен туған жердің адам өміріндегі орнын өте биік қояды. «Елің - панаң» дегені…
Ел іші - алтын бесік.
Негізгі мағынасы «Ел іші — алтын бесік» деген мақал туған елдің, өскен ортаның қадірін білдіреді. Тура мағынасында…
Ел қадірін көрген біледі,
Жер қадірін жүрген біледі.
Жер қадірін жүрген біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің де, жердің де қадірі алыстан жырақта жүріп, қиындық көргенде анық білінетінін айтады…
Ел қонысынан айырылса,
Ел ырысынан айырылады.
Ел ырысынан айырылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған жері мен тұрақты қонысынан айырылған елдің берекесі кететінін білдіреді. Тура мағынасы…
Ел ұлсыз болмас,
Жер гүлсіз болмас.
Жер гүлсіз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің де, жердің де тірегі бар екенін білдіреді. «Ұл» — ел қорғайтын, еңбек етіп, жұртқа…
Ер елімен жақсы,
Жер кенімен жақсы.
Жер кенімен жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың қадірі ел-жұртымен бірге жүргенде, еліне қызмет еткенде артатынын білдіреді…
Ер елінде, гүл жерінде.
Негізгі мағынасы «Ер елінде, гүл жерінде» мақалы адамның да, табиғаттың да өз орнында көрікті, қадірлі болатынын…
Ер елін сағынса,
Ер-тұрманын тағынар.
Ер-тұрманын тағынар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың туған елін, атамекенін аңсауы оның жүрегіндегі елдік сезімді оятады дегенді…
Ер жігіт ел үшін туады, ел үшін өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың өмірлік мақсаты жеке басының қамы емес, елдің игілігіне қызмет ету екенін…
Ерінен айырылған көмгенше жылайды,
Елінен айырылған өлгенше жылайды.
Елінен айырылған өлгенше жылайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел мен ердің қадірін салыстыра айтады. Тура мағынасында, ерінен айырылған әйел сүйікті…
Жаман еркек қайғылы,
Өз отының басында.
Жақсы еркек қайғылы,
Отанының басында.
Өз отының басында.
Жақсы еркек қайғылы,
Отанының басында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың қадірі мен жауапкершілігін салыстырып көрсетеді. Жаман еркек өз қамын ғана…
Жаңбыр жаумаса , жер жетім ,
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр болмаса, жер нәрсіз қалады; адам өз ата қонысынан айырылса, елдің…
Жат елдің қаршығасынан
Өз еліңнің қарғасы артық.
Өз еліңнің қарғасы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жат жұрттағы асыл құс — қаршыға да көрінгенімен, өз еліңдегі қарапайым…
Жер _ ана, ел - бала.
Негізгі мағынасы «Жер – ана, ел – бала» деген мақал туған жерді анаға теңеп, халықты оның перзенті ретінде көрсетеді…
Жер - ел ырысы.
Негізгі мағынасы «Жер - ел ырысы» деген мақалдың тура мағынасы — жер халыққа ырыс-несібе беретін құтты қазына. Астарлы…
Жері байдың елі бай.
Негізгі мағынасы Жері байдың елі бай деген мақалдың тура мағынасы — жері құнарлы, шөбі шүйгін, суы мол өлкенің…
Жерінен ауғанға жеті жыл қоныс жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өз жерінен, ата қонысынан айырылған адамға тұрақтап, орнығып кету оңай…
Жерін қорлаған жерленбей қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өз жерін, елін, атамекенін қорлап, қадірлемеген адам ақырында қадірсіз…
Жерсіз ел тұл,
Елсіз жер тұл.
Елсіз жер тұл.
Негізгі мағынасы Жерсіз елдің де, елсіз жердің де құны жоқ деген ой айтылады. Мұнда «жер» — тек топырақ емес, ата…
Жер тағдыры - ел тағдыры.
Негізгі мағынасы «Жер тағдыры — ел тағдыры» деген мақалдың тура мағынасы — жердің жай-күйі қандай болса, елдің де…
Жер - таусылмайтын қазына.
Негізгі мағынасы «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, оның…
Жер шежіресі - ел шежіресі.
Негізгі мағынасы «Жер шежіресі – ел шежіресі» деген мақал туған жердің тарихы сол жерде өмір сүрген халықтың тағдырын…
Жұртымның жұртында қалайын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның туған еліне, өз жұртына адал болып, сол ортада өмір сүргісі келетінін білдіреді…
«Отан, туған жер туралы» мақал-мәтелдерде туған жерге сүйіспеншілік, ел алдындағы парыз және туған өлкенің қадірі айтылады. Бұл нақылдарда туған жер анаға, ел оның перзентіне теңеледі, ал адамның шын бақыты өз елінде екені қайта-қайта еске салынады.
«Туған жердей жер болмас, Туған елдей ел болмас» мақалы туған жер мен елдің қадірін бәрінен биік қояды. «Кісі елінде сұлтан болғанша, Өз еліңде ұлтан бол» өзге жердегі мансаптан гөрі өз еліңде қарапайым болудың артық екенін айтады. «Отансыз адам - ормансыз бұлбұл» Отанынан айырылған адамды тірексіз жанға теңейді, ал «Отан отбасынан басталады» елге деген сүйіспеншіліктің үйден басталатынын білдіреді.
Бұл мақалдарды Тәуелсіздік күні, туған өлке, патриоттық тәрбие тақырыбындағы сабақтар мен шығармаларда қолдануға болады. Әр мақалдың бетінде тура және астарлы мағынасы түсіндірілген.
«Туған жердей жер болмас, Туған елдей ел болмас» мақалы туған жер мен елдің қадірін бәрінен биік қояды. «Кісі елінде сұлтан болғанша, Өз еліңде ұлтан бол» өзге жердегі мансаптан гөрі өз еліңде қарапайым болудың артық екенін айтады. «Отансыз адам - ормансыз бұлбұл» Отанынан айырылған адамды тірексіз жанға теңейді, ал «Отан отбасынан басталады» елге деген сүйіспеншіліктің үйден басталатынын білдіреді.
Бұл мақалдарды Тәуелсіздік күні, туған өлке, патриоттық тәрбие тақырыбындағы сабақтар мен шығармаларда қолдануға болады. Әр мақалдың бетінде тура және астарлы мағынасы түсіндірілген.