Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.6K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Азатын елді ұрысы билейді,
Озатын елді дұрысы билейді.
Озатын елді дұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тағдыры екі түрлі бағытқа түсетінін көрсетеді. Егер ел ішінде азғындық, алауыздық,...
Жусансыз жерді от деме,
Көжесіз елді тоқ деме.
Көжесіз елді тоқ деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жердің, елдің өзіне тән белгісі мен ырысы болмай, сырттай ғана толық көрінген нәрсе...
Ел құты - қария,
Жер құты - дария.
Жер құты - дария.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің берекесі мен рухани тірегі — қариялар екенін айтады. Қариясы бар елдің сөзі салмақт...
Халқын ойламаған хан семіз,
Дүние оған су-теңіз.
Дүние оған су-теңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел басқарған адамның ең басты міндеті — өз пайдасын емес, халқының қамын ойлау екенін айт...
Ел намысы - ер намысы.
**Негізгі мағынасы** «Ел намысы - ер намысы» деген мақалдың тура мағынасы — елдің абыройы мен ер азаматтың абыройы бір-...
Береке басы - бірлік.
**Негізгі мағынасы** Береке мен молшылықтың, табыс пен тыныш тіршіліктің ең басты шарты — бірлік. Бұл мақал тура мағынас...
Ынтымақсыз елді ұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Ынтымағы жоқ елдің берекесі қашып, ішкі алауыздық күшейген жерде тәртіп бұзылады, әлсіздік пайда бо...
Туған жер - тұғырың,
Туған тіл - Қыдырың.
Туған тіл - Қыдырың.
**Негізгі мағынасы** Туған жер мен туған тіл — адамның ең асыл тірегі, өмірдегі орны мен қадірін айқындайтын рухани негі...
Алтыдағы бала ауылға келсе,
Алпыстағы ата келіп сәлем берер.
Алпыстағы ата келіп сәлем берер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алты жастағы кішкентай бала ауылға келсе де, алпыстағы қария оған ізет...
Аты, тоны бар кісі
Жиын, тойға барысар;
Ұлы, қызы бар кісі,
Құдалыққа барысар.
Жиын, тойға барысар;
Ұлы, қызы бар кісі,
Құдалыққа барысар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қоғаммен араласуға, ел ішіндегі салт-дәстүрге қатысуға жетелейтін нәрсе — оның өз...
Жер таусыз, ел хансыз болмас.
**Негізгі мағынасы** «Жер таусыз, ел хансыз болмас» деген мақалдың тура мағынасы — әр жердің, әр елдің өз иесі, өз басқ...
Қазақ, қырғыз бір туған,
Сарт шіркінді кім туған?
Сарт шіркінді кім туған?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қазақ пен қырғыздың түбі бір, тілі мен тұрмысы, салт-санасы жақын туыс халық екенін білді...
Арғымақ мінген байлардың
Тайға мұқтаж күні бар.
Май шайнаған билердің
Нанға мұқтаж күні бар.
Елден безген залымның
Елге мұқтаж күні бар.
Тайға мұқтаж күні бар.
Май шайнаған билердің
Нанға мұқтаж күні бар.
Елден безген залымның
Елге мұқтаж күні бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — адам қанша дәулетті, беделді, күшті болса да, өмірде біреуге, бір нәрсеге мұқ...
Бірлік - барлық, байлық, бақыт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамдар біріксе, кез келген істі атқара алады, молшылыққа да, қуанышқа...
Бұлт қайда қонса,
Береке сонда қонар.
Береке сонда қонар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұлт қай жерге тоқтап, жауын себелесе, сол жердің шөбі көгеріп, тірші...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.