Ел туралы — 8-бет 441
Сұрыптау:
Қатыныңа құл болмасаң,
Үй болмайсың.
Халқыңа құл болмасаң,
Би болмайсың.
Үй болмайсың.
Халқыңа құл болмасаң,
Би болмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — отбасыңда да, еліңде де өз орныңды біліп, жауапкершілікпен қызмет…
Қойды құртаң бүлдіреді,
Елді сұлтан бүлдіреді.
Елді сұлтан бүлдіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, отардағы қойды ауру не әлсіз бір қой бүлдіреді; ал ел ішін билікке…
Қой еркесі - серке,
Ел еркесі - ер.
Ел еркесі - ер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қойды бастап жүретін, бағыт көрсететін серке қалай қымбат болса…
Қой үстіне бозторғай жұмыртқалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішінде аса тыныш, берекелі, мамыражай заман орнағанын білдіреді. Тура мағынасында қойдың…
Қос-қос орда, қос орда,
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — ынтымақ пен бірлік болмаған жерде береке де, нәтиже де азаяды. Тура…
Күнде бір мақал
«Ел туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Құдайға құрмет - елдің салты,
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елді де, Жаратқанды да құрметтеуді адамдықтың биік өлшемі деп түсіндіреді. Бірінші жолда…
Құдайдың бір аты - халық .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдайдың бір аты халықпен байланысты деп айту. Астарлы мағынасы…
Құдайдың қарғысына ұшырасаң да,
Халықтың қарғысына ұшырама.
Халықтың қарғысына ұшырама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ең ауыр жаза — халықтың қарғысы, яғни көптің наразылығы мен теріс батасы екенін…
Құдай күні қоңсыдан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның күнделікті ырыс-несібесі, тіршілік қамы бір-бірімен тығыз байланысты екенін…
Құданың белгісі - сыйыс,
Қоныс белгісі - бейіт.
Қоныс белгісі - бейіт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі ойды қатар жеткізеді. Біріншісі — құда-жекжаттың белгісі сыйластық пен сыйысуда…
Құлан қағын қорғайды.
Негізгі мағынасы Құлан қағын қорғайды деген мақал өз иесіне, өз ортасына, өз тіршілігіне берік болуды білдіреді. Тура…
Құлан қайда семірсе, сол жерге түгін төгеді,
Бұлт қайда төнсе, тамшысын сонда себеді,
Ел қайда қоныстанса, күлін сонда үйеді.
Бұлт қайда төнсе, тамшысын сонда себеді,
Ел қайда қоныстанса, күлін сонда үйеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған жер мен қоныстың адамның өміріндегі орнын терең білдіреді. Құлан қай жерде семірсе…
Құлан өз қағынан жерімейді.
Негізгі мағынасы Құлан өз қағынан жерімейді деген мақалдың тура мағынасы — құлан туған, өскен жерін тастап кетпейді, өз…
Құртақандай торғай да өз ұясын қорғайды
Негізгі мағынасы Құртақандай торғай — өте кішкентай құс. Мақалдың тура мағынасы: шағын торғайдың өзі де өз ұясын, яғни…
Құс қонбаған көл жетім,
Ел қонбаған жер жетім.
Ел қонбаған жер жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құс қонбаған көлдің сәні де, берекесі де болмайды; ел қонбаған жер де…
Құс топтанса - ұшайын дегені,
Ел топтанса - көшейін дегені.
Ел топтанса - көшейін дегені.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құстар топтасса, қоныс аударуға, ұшып кетуге дайындалғаны; ал ел-жұрт…
Қыдырлы қонақ қыдырып келер,
Қыдыры артынан шұбырып келер.
Қыдыры артынан шұбырып келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақтың тек жай келген адам емес, үйге ырыс, береке, қуаныш ала келетінін білдіреді. Тура…
Қыз келіннен ғибрат алсын,
Ұл елінен ғибрат алсын.
Ұл елінен ғибрат алсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас ұрпаққа өнеге қайдан алуы керегін меңзейді. Қыз бала келіннің іс-әрекетіне қарап…
Қылыш даттанса, ел бұзылады,
Ел даттанса, ат сабылады.
Ел даттанса, ат сабылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішіндегі келіспеушілік пен наразылықтың салдары ауыр болатынын ескертеді. Тура…
Қыран бүркіт асырар ердің даңқын,
Қыран жігіт асырар елдің даңқын.
Қыран жігіт асырар елдің даңқын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың, жігіттің ел алдындағы жауапкершілігін жоғары қояды. Тура мағынасында қыран…
Қырандарын қинаған,
Даласын да сыйламас.
Ұландарын қинаған,
Данасын да сыйламас.
Даласын да сыйламас.
Ұландарын қинаған,
Данасын да сыйламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің қыраны мен ұландарын, яғни ең еркін, ең қадірлі, ең үмітті азаматтарын қинаған халық…
Лашын құсқа әуе қадірлі,
Жүйрік атқа дала қадірлі,
Ата-анаға бала қадірлі.
Жүйрік атқа дала қадірлі,
Ата-анаға бала қадірлі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, ең қадірлі ортасы болатынын айтады. Лашын үшін кең әуе — еркіндік…
Малсыз деп ерден түңілме,
Ерсіздеп елден түңілме,
Елсіз деп жерден түңілме.
Ерсіздеп елден түңілме,
Елсіз деп жерден түңілме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қиындыққа қарап түңілмеуге шақырады. Тура мағынасы бойынша, мал болмаса да, ер…
Менің атым Оғыз хан болар,
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
Негізгі мағынасы Бұл жолдарда адам өз атын ғана емес, елге танылатын, салмағы бар есімін айтып тұр. Тура мағынасы…
Молалы жерде көл болар,
Көлді жерде ел болар.
Көлді жерде ел болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мол, құнарлы, берекелі жерде тіршілік те көркейетінін білдіреді. Тура мағынасы бойынша, суы…
Назыңды ер көтерер,
Ер көтермесе, ел көтерер.
Ер көтермесе, ел көтерер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер-азаматтың жүк көтерер, қолдау көрсетер тірек болатынын айтады. Біреудің назын…
Он адам жүрген жерде із,
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көп адамның бір бағытта, бір мақсатпен жасаған ісі ізсіз қалмайтынын білдіреді. Тура…
Опасызда Отан жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: опасыз, яғни еліне, жұртына, сөзіне берік емес адамда шын Отаны жоқ деген…
Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.
Отаның берік болса, жауың алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: орақ өткір болса, егін ору жеңілдеп, адам көп қиналмайды. Ал отаны берік…
Отанға опасыздық еткенің - өз түбіңе жеткенің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Отанға сатқындық жасаған адам ақырында өзіне де, өз өміріне де зиян…
Отан - елдің анасы,
Ел - ердің анасы.
Ел - ердің анасы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Отанның да, елдің де адам өміріндегі орны өте биік екенін білдіреді. Тура мағынасында, ана…
Отан - қуат,
Отбасы - шуақ.
Отбасы - шуақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Отан мен отбасының адам өміріндегі ең басты екі тірек екенін білдіреді. Отан — адамның елге…
Отан оттан да ыстық.
Негізгі мағынасы «Отан оттан да ыстық» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, бұл — салыстыруға құрылған терең ой. Мұндағы…
Отансыз адам - ормансыз бұлбұл.
Негізгі мағынасы Отансыз адам – тірексіз, қорғансыз, бағыт-бағдары жоқ жан деген ойды білдіреді. Тура мағынасында…
Отан үшін күрес - ерге тиген үлес.
Негізгі мағынасы Отан үшін күрес — әр азаматтың қасиетті борышы, ал сол жолда еңбек ету, қорған болу, қажет болса жан…
Отан үшін отқа түс, күймейсің.
Негізгі мағынасы «Отан үшін отқа түс, күймейсің» деген мақал адамның елі мен жері үшін қандай ауыр іс болса да…
Отанын сатқан - ант атқан.
Негізгі мағынасы «Отанын сатқан - ант атқан» деген мақал елге опасыздық жасаудың ең ауыр қылмыс екенін білдіреді. Тура…
Отанын сүйген отқа жанбайды, суға батпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елін, жерін шын сүйген адам қандай қиындыққа тап болса да, рухы сынбайтынын білдіреді…
Отбасы - ошақ қасы.
Негізгі мағынасы «Отбасы - ошақ қасы» деген мақалдың тура мағынасы — отбасының жылуы, берекесі мен тұрмысы үйдің ошақ…
От жақпаған үй қорамен тең,
Адам кірмеген үй моламен тең.
Адам кірмеген үй моламен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үйде от жағылмаса, ол қараңғы, суық, жансыз қора сияқты көрінеді; ал адам…