Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.5K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Жауыңды басындырма ,
Халқыңды ашындырма .
Халқыңды ашындырма .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің намысы мен қауіпсіздігін сақтауды үйретеді. Тура мағынасында: жау күшейіп, бас көте...
Жерсіз ел тұл,
Елсіз жер тұл.
Елсіз жер тұл.
**Негізгі мағынасы** Жерсіз елдің де, елсіз жердің де құны жоқ деген ой айтылады. Мұнда «жер» — тек топырақ емес, ата қо...
Ел жасымен көрікті,
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық сәні, мәні болатынын айтады. Елдің көркі — жас ұрпақ, себебі жас...
Халық айныса, хан түзейді,
Май айныса, тұз түзейді.
Май айныса, тұз түзейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі тәртіп бұзылса, оны түзейтін де, жөнге салатын да басшылар мен беделді адамда...
Туған жер-алтын бесік.
**Негізгі мағынасы** Туған жер – адам үшін ең қымбат, ең қадірлі мекен. Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, әркімнің дүн...
Татулық - табылмайтын бақыт.
**Негізгі мағынасы** Татулық — адамдардың өзара сыйласып, бір-біріне ренішсіз, түсіністікпен өмір сүруі. Мақалдың тура м...
Отан үшін күрес - ерге тиген үлес.
**Негізгі мағынасы** Отан үшін күрес — әр азаматтың қасиетті борышы, ал сол жолда еңбек ету, қорған болу, қажет болса жа...
Қазақтың «өш» жер дегені көш жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақтың «өш» деп айтқан жері шын мәнінде алыс, жүріп жету қиын қашықт...
Өткендерін ескерген -
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өткенін, ата-баба жолын, өмірден алған сабақтарын ұмытпау керегін айтады. Өткенін...
Тату болсаң, табақ қатынайды.
**Негізгі мағынасы** Тату болған жерде береке молаяды, дастарқан жиі жайылады, сый-құрмет үзілмейді. Бұл мақалдың тура м...
Тірліктің күші - бірлікте.
**Негізгі мағынасы** Тірліктің күші адамдардың ауызбірлігінде, татулығында екенін білдіреді. Бір-бірімен тату, мақсаттас...
Тұсау ат сақтайды,
Ат ер сақтайды,
Ер ел сақтайды.
Ат ер сақтайды,
Ер ел сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — атқа тұсау салу оны бос жібермей, аяғын қорғап, бағытын сақтайды деген...
Сағынған елін аңсайды,
Сарала қаз көлін аңсайды.
Сарала қаз көлін аңсайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жерге, елге деген сағыныштың өте терең болатынын білдіреді. Адам алыста жүрсе де, ж...
Тау берігінде қонысың болсын,
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — берік тау мен мықты қоныс қауіптен қорғайтыны. Астарлы мағынасы — адам...
Ер басына күн туса,
Ереуіл атқа ер салар.
Ереуіл атқа ер салар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел басына қиын күн туған кезде ер азамат соғысқа, тартысқа дайын атқа...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.