Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
91.2K
Қаралым
204
Орташа
Сұрыптау:
Ел іші - алтын бесік.
**Негізгі мағынасы** «Ел іші — алтын бесік» деген мақал туған елдің, өскен ортаның қадірін білдіреді. Тура мағынасында...
Көшбасшысы жоқ болса, ел оңбайды.
Құралай бастаған киік оңбайды.
Құралай бастаған киік оңбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бастаушысы, жол көрсетушісі жоқ елдің ісі берекесіз болады. Астарлы ма...
Жақсыдан әкім қойсаң, елді түзетер.
Жаманнан әкім қойсаң, елді жүдетер.
Жаманнан әкім қойсаң, елді жүдетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билікке лайық адамды таңдаудың ел тағдыры үшін аса маңызды екенін айтады. Тура мағынасынд...
Туған жер-алтын бесік.
**Негізгі мағынасы** Туған жер – адам үшін ең қымбат, ең қадірлі мекен. Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, әркімнің дүн...
Ежелгі жау ел болмас.
**Негізгі мағынасы** «Ежелгі жау ел болмас» деген мақалдың тура мағынасы — көптен бері жаулық қылып келген адам не топ...
Бірлік пен ерлік егіз.
**Негізгі мағынасы** Бірлік пен ерлік бір-бірінен ажырамайтын екі қасиет. Халықтың басы қосылса, ортақ мақсатқа жету оңа...
Тау берігінде қонысың болсын,
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — берік тау мен мықты қоныс қауіптен қорғайтыны. Астарлы мағынасы — адам...
Туған жердің тасы да таныс.
**Негізгі мағынасы** Туған жердің әрбір тасы, топырағы, бұлағы, тау-тасы адамға ыстық әрі қымбат. Бұл мақал туған өлкен...
Менің атым Оғыз хан болар,
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
Оны білмек баршаңызға парыз болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл жолдарда адам өз атын ғана емес, елге танылатын, салмағы бар есімін айтып тұр. Тура мағынасы —...
От жақпаған үй қорамен тең,
Адам кірмеген үй моламен тең.
Адам кірмеген үй моламен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйде от жағылмаса, ол қараңғы, суық, жансыз қора сияқты көрінеді; ал ад...
Ынтымақсыз елді ұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Ынтымағы жоқ елдің берекесі қашып, ішкі алауыздық күшейген жерде тәртіп бұзылады, әлсіздік пайда бо...
Бірлік болмай, тірлік болмас.
**Негізгі мағынасы** «Бірлік болмай, тірлік болмас» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар татуласпаса, ортақ іс алға б...
Ақбөкенді жатыр деме,
Көшпелі елді отыр деме.
Көшпелі елді отыр деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақбөкенді үнемі жатты, қимылсыз деп ойлама; көшпелі елді де бір орында...
Ай ортақ, Күн ортақ.
**Негізгі мағынасы** «Ай ортақ, Күн ортақ» деген мақалдың тура мағынасы — аспандағы ай мен күн бір ғана адамға емес, ба...
Азатын елді ұрысы билейді,
Озатын елді дұрысы билейді.
Озатын елді дұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тағдыры екі түрлі бағытқа түсетінін көрсетеді. Егер ел ішінде азғындық, алауыздық,...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.