Шеткі ауыл көшсе, ортаңғы ауыл шет болар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елді мекеннің шетінде отырған ауыл көшіп кетсе, бұрын ортасында тұрған ауыл енді шетке айналады деген сөз. Яғни орын мен жағдай өзгерсе, бұрынғы қалып та өзгереді. Астарлы мағынасы — адам мен қауымның орны өз алдына ғана емес, айналасымен байланыста анықталады. Бір бөліктің кетуі не өзгеруі тұтас ортаның қалпын өзгертеді. Сондықтан әркім өз орнын, өзара тәуелділікті түсінуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шеткі ауыл» — шетте тұрған, бірақ жалпы құрылымға керек бөлік. «Ортаңғы ауыл» — өзін қауіпсіз, тұрақты, орталықта тұрғандай санайтын жұрт. Ауылдардың орын ауыстыруы өмірдегі әлеуметтік жағдайдың, беделдің, орта мен мән-жайдың құбылмалы екенін бейнелейді. Бұл жерде ауыл образы арқылы ел ішіндегі байланыс, көршілік, тұтастық ұғымы берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда, қоғамда, тіпті отбасында да қолданылады. Бір адам, бір топ немесе бір буын кетсе, қалғандарының орны мен жауапкершілігі өзгереді. Мысалы, жұмыста тәжірибелі бірнеше маман кетіп қалса, бұрын қатардағы қызметкер саналған адам негізгі тірекке айналып, міндеті де күрт артады.