Ел туралы — 9-бет 441
Сұрыптау:
Оты жоқ жер жетім,
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға да, елге де, сөзге де сүйеніш керек екенін айтады. Оты жоқ жер құнарсыз болып…
Өзбек - өз ағам, сарт - садағам.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көрші халықпен жақындық, сыйластық және туыстыққа жақын құрмет сезімін білдіреді. Тура…
Өзге елге ұл болғанша,
Өз еліңе құл бол.
Өз еліңе құл бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің қадірін бәрінен биік қояды. Тура мағынасында: басқа жұртта сыйлы, беделді адам…
Өзге елдің оты
Өз еліңнің түтініне татымас.
Өз еліңнің түтініне татымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған жердің қадірі бәрінен биік екенін білдіреді. Бөтен елдің оты жылы, тұрмысы жайлы…
Өз елімнің басшысы болмасам да,
Сайының тасы болайын.
Сайының тасы болайын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға елге қызмет етудің тек үлкен лауазыммен өлшенбейтінін түсіндіреді. Тура мағынасы…
Күнде бір мақал
«Ел туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Өз елім - өлең төсегім.
Негізгі мағынасы «Өз елім - өлең төсегім» деген мақал адамның туған еліне деген ыстық сүйіспеншілігін білдіреді. Тура…
Өз елінде көртышқан да батыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің, өскен ортаның адамға ерекше күш беретінін аңғартады. Өз жерінде жүрген адам…
Өз елінде шекпен пішпеген
Кісі елінде мақпал пішеді.
Кісі елінде мақпал пішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз елінде, өз ортасында қабілетін таныта алмаған адам жат жерде бірден үлкен жетістікке…
Өз елін танымаған,
Биге би болмас.
Биге би болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елін, жерін, халқының жай-күйін, салтын, мұңын білмеген адам ел басқаруға да, ел сөзін…
Өз еліңнің иті де қадірлі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің, өз ортаңның әрбір заты мен тіршілігі жат жердегіден артық, қадірлі екенін…
Өзен көлге, көл елге құяды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзеннің суы көлге құяды, ал көлдің берекесі елге жетеді деген табиғи…
Өзінің елін таныған ер,
Әрбір істің қамын жер.
Өзінің елін танымаған ер,
Намысын сатып, арын жер.
Әрбір істің қамын жер.
Өзінің елін танымаған ер,
Намысын сатып, арын жер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елін, жерін, халқын жақсы білетін адам әр ісіне жауапкершілікпен қарап, елдің қамын…
Өз халқының қарғысын алған,
Өзге халықтың алғысын алмас.
Өзге халықтың алғысын алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз халқының, өз елінің разылығын жоғалтса, сырт көзден де шын құрметке ие бола…
Өкпеден соққан жел жаман
Елінен безген ер жаман.
Елінен безген ер жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өкпелеп соққан жел қалай жайсыз болса, өз елінен, туған жұртынан безген…
Өмір арты - бала,
Құлдық арты - өлім.
Құлдық арты - өлім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің жалғасы, адам ғұмырының мәні бала арқылы көрінетінін айтады. «Өмір арты – бала»…
Өрісті жол елге жеткізер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өрісі кең, жолы ашық адамның немесе істің елге, ортаға пайдасы тиеді…
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді…
Өсер халықтың арманы көп,
Өшер халықтың жанжалы көп.
Өшер халықтың жанжалы көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал халықтың болашағы мен рухани күйін салыстырып тұр. Өсетін, алға басатын елдің арманы көп…
Өсетін елдің қарты қазына болар,
Өспейтін елдің қарты қазымыр болар.
Өспейтін елдің қарты қазымыр болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің болашағы мен қарттардың қадірін байланыстырып тұр. Ел өсіп-өнсе, ақыл-кеңесі бар…
Өткендерін ескерген -
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өткенін, ата-баба жолын, өмірден алған сабақтарын ұмытпау керегін айтады. Өткенін…
Пана болар елің болсын,
Табан тірер жерің болсын.
Табан тірер жерің болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өмірде сүйеніш болатын елдің, туған жұрттың және тұрақтайтын жердің қадірін айтады…
Патша залым болса, жұрт тозады,
Патша ғалым болса, жұрт озады.
Патша ғалым болса, жұрт озады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал биліктің, басшылықтың ел тағдырына тікелей әсер ететінін айтады. Патша немесе ел басқарған…
Патшасы ақынын іздеген ел бақытты,
Ақыны патшасын іздеген ел бақытсыз.
Ақыны патшасын іздеген ел бақытсыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел басқарған патша мен сөз бастаған ақынның арақатынасы арқылы мемлекеттің берекесін…
Рух өлмейді, көшеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — рух, яғни адам мен елдің ішкі қуаты, бір жерде қалып қоймай, ұрпақтан…
Сағынған елін аңсайды,
Сарала қаз көлін аңсайды.
Сарала қаз көлін аңсайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған жерге, елге деген сағыныштың өте терең болатынын білдіреді. Адам алыста жүрсе де…
Сайда саны көптің
Қырда жаны көп.
Қырда жаны көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көптің күші мен қадірін айтады. Тура мағынасында сайда да, қырда да адам көп болса, тіршілік…
Сайрамда бар сансыз баб.
Негізгі мағынасы «Сайрамда бар сансыз баб» деген мақал Сайрам жерінің рухани, тарихи қадірін ерекше атап өтеді. Тура…
Сарттың жаманы «қазақ болам» дер,
Қазақтың жаманы «сарт болам» дер.
Қазақтың жаманы «сарт болам» дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз тегін, елдік болмысын менсінбей, басқа жұртқа еліктейтін адамды сынайды. Тура мағынада…
Саудагер - қасық, ел - теңіз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал саудагердің ел ішіндегі рөлін теңізге салынған қасықпен салыстырады. Тура мағынада қасық…
Су айналып жазығын табар,
Ат айналып қазығын табар.
Ат айналып қазығын табар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның да, тіршіліктің де өз орнына қайта оралатынын білдіреді. Тура мағынасында су қалай…
Су жүрген жер - береке,
Ел жүрген жер - мереке.
Ел жүрген жер - мереке.
Негізгі мағынасы Бұл мақал су жүрген жерде тіршілік нәрленіп, егін көгеріп, мал мен адамға ырыс көбейетінін білдіреді…
Су тасыса - жиегіне,
Ер тасыса - еліне.
Ер тасыса - еліне.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: су арнасынан асып тасыса, өз жиегінен аса алмайды, қайта айналып сол маңға…
Сыр бойы - нұр бойы.
Негізгі мағынасы «Сыр бойы – нұр бойы» деген мақал Сырдарияның бойын мекендеген жердің құт-берекесін, көркемдігін және…
Табақты үйдің тауығы қос жұмыртқа туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: табақ ұсталатын, дастарханы жиі жайылатын, қонақ көп келетін үйдің тауығы…
Табалдырықтан биік тау жоқ.
Негізгі мағынасы Мақалдың негізгі мағынасы: кез келген істің ең қиын асуы — оны бастау, үйдің табалдырығынан аттап…
Тай тулап үйірінен шықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жас тай қанша тулап, бұрқ-сарқ етіп мінез көрсетсе де, үйірінен ұзап…
Талқы - елге пайда,
Тамшы - жерге пайда.
Тамшы - жерге пайда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай нәрсенің өзі өз орнында пайда әкеледі: талқы ағашты өңдеуге…
Тамыр тартқан тарықпас.
Негізгі мағынасы Тамыр тартқан тарықпас деген мақалдың тура мағынасы — адам өз тамырын, шығу тегін, туыстық және елдік…
Тастарында қатын жаман,
Көшерінде жұрт жаман.
Көшерінде жұрт жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір ортаның берекесі адамдардың өзара сыйластығы мен мінезіне байланысты екенін аңғартады…
Татсыз түрік болмас,
Түріксіз бөрік болмас.
Түріксіз бөрік болмас.
Негізгі мағынасы Бұл — түркі тіліндегі ең көне мақалдардың бірі. XI ғасырда Махмұд Қашқари «Түркі сөздерінің жинағында»…