Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.5K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Анадан алтау туғанша,
Жалғыз туса не етеді?
Елге түлға керек-ті.
Қарағайға қарсы бұтақ біткенше,
Еменге айыр бұтақ бітсе не етеді?
Құсқа тұғыр керек-ті.
Жалғыз туса не етеді?
Елге түлға керек-ті.
Қарағайға қарсы бұтақ біткенше,
Еменге айыр бұтақ бітсе не етеді?
Құсқа тұғыр керек-ті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — табиғаттағы күшті ағашқа сүйеніш болар бұтақ, құсқа қонатын тұғыр қаже...
Тірілігіміздің билігі «Арқар» ұранды төреде. Өліміміздің билігі «Алдияр» ұранды қожада.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қазақ қоғамындағы көне әлеуметтік тәртіпті астарлап көрсетеді. «Арқар» ұранды төре — ел б...
Еңбек қылмай ер оңбас,
Бірлік қылмай ел оңбас.
Бірлік қылмай ел оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ер адам да, ел де өзінен-өзі түзеліп кетпейді, оған міндетті түрде еңб...
Табалдырықтан биік тау жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Табалдырықтан биік тау жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — үйдің табалдырығы адамға ең жақын, ең т...
Ай ортақ, Күн ортақ.
**Негізгі мағынасы** «Ай ортақ, Күн ортақ» деген мақалдың тура мағынасы — аспандағы ай мен күн бір ғана адамға емес, ба...
Өз елімнің басшысы болмасам да,
Сайының тасы болайын.
Сайының тасы болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға елге қызмет етудің тек үлкен лауазыммен өлшенбейтінін түсіндіреді. Тура мағынасы б...
Жауынменен жер көгереді,
Батаменен ел көгереді.
Батаменен ел көгереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жер жауын-шашыннан нәр алып, көктеп өседі. Астарлы мағынасы: елдің де ө...
Жақыннан - қорған, алыстан - айбар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде әрі жақын ортаның, әрі алыс жұрттың өз орны бар екенін білдіреді. «Жақын...
Ынтымақ түбі - игілік,
Тірлік түбі - бірлік.
Тірлік түбі - бірлік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ынтымақтың соңы жақсылыққа, ал тіршіліктің берік негізі бірлікке тіре...
Әркімнің жүрген жері - Мысыр шаһары.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ортасы, өз елі мен үйренген жері оған ең жайлы, ең қадірлі орын екенін білдіре...
Бақан - үй тіреуі,
Төре - ел тіреуі.
Төре - ел тіреуі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақан үйді құлатпай ұстап тұратын тіреу, ал төре елді ұстап, жөнге сала...
Атаның ұлы - халықтың құлы.
**Негізгі мағынасы** «Атаның ұлы - халықтың құлы» деген мақалдың тура мағынасы — әкенің ұлы өз басының ғана қамын ойлам...
Ел қуатты болмай,
Қуаныш тұрақты болмайды.
Қуаныш тұрақты болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің қуаты артпай, халықтың жағдайы нығаймай, қуаныш та ұзаққа бармай...
Ел күйінгенде күйінген батыр,
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің қуанышы мен қайғысын өз басынан өткендей қабылдайтын нағыз батырды сипаттайды. Тура...
От жақпаған үй қорамен тең,
Адам кірмеген үй моламен тең.
Адам кірмеген үй моламен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйде от жағылмаса, ол қараңғы, суық, жансыз қора сияқты көрінеді; ал ад...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.