Хан - халқының ұлы,
Би - әділдік құлы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ел басқарған адам мен би-шешеннің ең басты қасиетін айтады. Хан халықтан жоғары тұрған өзімшіл тұлға емес, қайта халқының қамын жейтін, елдің мұңын көтеретін үлкен жауапты жан болуы керек. Сондықтан «халқының ұлы» деуі — оның халыққа қызмет етуі, елдің мүддесіне бағынышты болуы деген сөз. Ал би үшін ең биік міндет — жеке басының пайдасы емес, әділдік. «Әділдік құлы» дегені би шындыққа, тура сөзге, аққа ғана жүгінетінін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «ұлы» сөзі тек жастық не туыстық мағынада емес, халықтың алдында қызмет ететін, соған тәуелді, соның жүгін көтеретін адам деген астар береді. «Құл» сөзі де қарапайым мағынада емес, бір іске толық берілгендік, соған адал қызмет ету ұғымын білдіреді. Яғни ханға — ел қамы, биге — әділдік тірек.
Қазіргі өмірде
Бүгін бұл мақал басшы мен сот, әкім, ұстаз, кез келген жетекшіге қатысты айтылады. Мысалы, ауыл әкімі шешім қабылдағанда жеке танысына емес, көпшіліктің пайдасына қарап, әділ болса, жұрт оны осы мақалмен сипаттайды.
Bı - ádildik quly.