Базар, сауда туралы 50
Базар туралы мақал-мәтелдер сауда, баға, адал еңбек пен адам мінезін өмірлік мысалмен ұғындырады.
50
Мақал-мәтел
18.3K
Қаралым
365
Орташа
Ең көп оқылған
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі…
Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
Саудагер базарда тапқанын айтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне…
Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.
Жақыннан дорбала.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерден арбаға жүк тиеп әкелгенше, жақын жерден дорбаға салып алған…
Сауда сақал сипағанша.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сауданың, яғни айырбас пен келісімнің бір сәттік емес, ойлануды, есептеуді қажет ететін іс…
Тоғыз жолдың торабы сайрақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғыз жолдың түйіскен жері, яғни көп жол тоғысқан орын. Астарлы мағынасы…
Сұрыптау:
Ақшасыз базарға барғанша,
Кетпен алып мазарға бар.
Кетпен алып мазарға бар.
Негізгі мағынасы Ақшасыз базарға бару — көз қызықтырған заттың бәрін көріп, ешқайсысын ала алмай, қолың бос қайту…
Алдамасаң базар жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сауда жасайтын жерде алыс-беріс, есеп, бәсеке болады деген ұғым. Астарлы…
Алтын базарында бағалы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын секілді қымбат зат базарда әрдайым өтімді, сұранысқа ие болады…
Алушы мал таныса,
Сатушыға не тұрыс.
Сатушыға не тұрыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал саудадағы келісім мен түсіністіктің маңызын білдіреді. Егер алушы малды, яғни сатып алатын…
Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.
Жақыннан дорбала.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерден арбаға жүк тиеп әкелгенше, жақын жерден дорбаға салып алған…
Күнде бір мақал
«Базар, сауда туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
Саудагер базарда тапқанын айтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне…
Арзан болса,
Алушыдан ынсап кетеді.
Қымбат болса,
Сатушыдан ынсап кетеді.
Алушыдан ынсап кетеді.
Қымбат болса,
Сатушыдан ынсап кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал саудадағы әділдік пен ынсаптың сақталуын айтады. Тауар тым арзан болса, алушы «бұдан да…
Арзан менен қымбаттың,
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда әр заттың өз бағасы болады, арзан мен қымбаттың айырмасы…
Аталмаған жая таңдар.
Негізгі мағынасы Аты аталмаған, яғни шақырылмаған кісі келіп, табақтан жая таңдайды. Мақал шақырусыз келіп, үстіне ең…
Әкім әділ болмаса, халық бұзылады,
Сауда әділ болмаса, нарық бұзылады.
Сауда әділ болмаса, нарық бұзылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділдіктің қоғам өміріндегі ең басты өлшем екенін айтады. Тура мағынасында, әкім әділ…
Базар - ақшалыға базар,
Ақшасызға назар.
Ақшасызға назар.
Негізгі мағынасы Ақшасы бар адам үшін базар — нағыз базар: қалағанын алады, саудасын жасайды. Ақшасыз адам үшін ол тек…
Базар - бай, алушы - кедей.
Негізгі мағынасы Базарда тауардың түр-түрі, мол дүние бар, ол әрқашан бай; ал оны аралаған алушының қалтасы шектеулі…
Базарға әркім барар,
Өзіне керегін алар.
Өзіне керегін алар.
Негізгі мағынасы Базарға кім көрінген барады, бірақ әркім өзіне керегін ғана алады: біреу ет, біреу мата, біреу ыдыс…
Базарға бар да, бағыңды сына.
Негізгі мағынасы Үйде отырып тағдырыңды болжай бермей, ел жиналған жерге шығып, өзіңді, қолыңдағы өніміңді сынап көр…
Базарда бәрі бар,
Ақшаң болса, әрі бар.
Ақшаң болса, әрі бар.
Негізгі мағынасы Базарда бәрі бар — қажетіңнің бәрі сатылады; ақшаң болса, ары қарай бара бер, ал да кет. Ақшаң…
Базарда түйе пұл десе,
Ауылда қотыр тайлақ ойнақтайды.
Ауылда қотыр тайлақ ойнақтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда түйе қымбат бағаланса, ауыл ішінде қотыр тайлақтың өзі де…
Базары жақын байымас.
Негізгі мағынасы Базар жанында тұрған адамның көз алдында күнде бір қызық, күнде бір керек-жарақ: қолына ақша тисе…
Бай кісі базарға барса, сұм хабар алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адам базарға барса, ол жерден әртүрлі хабар, әңгіме естиді. Астарлы…
Бір сауда иіп кетеді,
Бір сауда киіп кетеді.
Бір сауда киіп кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сауда-саттықта әртүрлі нәтиже болатынын меңзейді: бір сауда пайда әкеліп, адамды өсірсе…
Бір теңге беріп жырлатып,
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге ұста, өнерлі, әсіресе әнші-күйші не жыршы адамға аз ғана ақы беріп те, өнерін ерікті…
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі…
Екі молдаға бір таба нан не болсын?
Негізгі мағынасы Екі молдаға бір таба нан жетпейді, оларға бұл түк те емес деген әзіл. Ертеде молда ас беріліп, садақа…
Есепшінің есебі кісесінде.
Негізгі мағынасы Кісе — белдікке тағылған былғары қалта: ер адам оған шақпақ, қайрақ, ақша, ұсақ-түйек салып жүрген…
Жақсымен сауда қылсаң, керіс болмас,
Жаманмен сауда қылсаң, тегіс болмас.
Жаманмен сауда қылсаң, тегіс болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста мінездің үлкен рөл атқаратынын айтады. Тура мағынасы бойынша, жақсы…
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады
Негізгі мағынасы Жарлының ақшасы аз, сондықтан ол арзан, сапасыз тауарды таңдайды. Бірақ ондай зат тез сынады, тозады…
Жігіт көркі - сақал,
Базар көркі - бақал.
Базар көркі - бақал.
Негізгі мағынасы Жігіттің көркі — сақалы, базардың көркі — бақалы, яғни ұсақ тауармен саудалайтын дүкеншісі. Мақал әр…
Қасапшыға жолықсаң,
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әркім өз кәсібіне, өз көрген пайдасына қарай сөйлейтінін білдіреді. Қасапшы малды сойып…
Қойды қорада сат,
Астықты ұрада сат.
Астықты ұрада сат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды қорада, астықты ұрада сату керек деген ой. Астарлы мағынасы — әр…
Құдығына қарай қауғасы,
Базарына қарай саудасы.
Базарына қарай саудасы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өз өлшемі, өз реті бар екенін білдіреді. Тура мағынада құдыққа сай қауға…
Құлды мақтайын десең алысқа сат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құлды асыра мақтай бастасаң, оның құнын көтеріп, алысқа сатып жіберуге…
Малдың нарқын иесі емес, базар айтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың құнын, бағасын оны иемденген адам емес, нарықтағы сұраныс пен…
Молданы мазарда көр,
Делдалды базарда көр.
Делдалды базарда көр.
Негізгі мағынасы Молданың ісі көбіне мазар басында: ол марқұмға құран оқып, жаназа шығарады. Делдалдың ісі — базарда…
Саудагер ажарын сатады,
Сұрамсақ назарын сатады.
Сұрамсақ назарын сатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кәсібі мен мінезін салыстырып айтады. Саудагер өз тауарын өткізу үшін сырт келбетін…
Саудагер алдымен досын алдайды,
Өзгелерін сосын алдайды.
Өзгелерін сосын алдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал саудадағы адалдықтың әлсіреуін сынайды. Тура мағынасында, саудагер ең алдымен өзіне жақын…
Саудагерде дос болмас.
Негізгі мағынасы «Саудагерде дос болмас» деген мақал тура мағынасында саудамен айналысатын адамда шынайы дос болмайды…
Саудагер есепке байиды.
Негізгі мағынасы «Саудагер есепке байиды» деген мақалдың тура мағынасы — саудамен айналысқан адам табысын көбейту үшін…
Саудагер - қасық, ел - теңіз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал саудагердің ел ішіндегі рөлін теңізге салынған қасықпен салыстырады. Тура мағынада қасық…
Саудагер құнықса,
Сақалын күзеп сатады.
Сақалын күзеп сатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сауданың шегі мен адам нәпсісінің әлсіздігін ескертеді. Тура мағынасында, пайдаға тым…
Саудагер сақалды қолдан береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сауда мен табыс үшін адам кейде өзіне қымбат, тіпті абыройлы көрінетін нәрсесін де құрбан…
Саудада достың жоқ,
Сәлемде борыштық жоқ.
Сәлемде борыштық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сауда-саттықта адам мен адам арасындағы қатынас ең алдымен пайда мен есепке құрылатынын…
«Базар туралы» мақал-мәтелдер – сауда-саттықтың, күнкөріс пен еңбектің, баға мен берекенің айналасындағы өмір шындығын бейнелейтін нақыл сөздер. Бұл топтағы даналықтар базардағы қарым-қатынас, алыс-беріс мәдениеті, адалдық пен қанағат сияқты құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Базар – халықтың тіршілігі тоғысатын орта: мұнда сөздің де, істің де салмағы бар. Сондықтан бұл категориядағы мақал-мәтелдер адамды ұқыптылыққа, сауданы әділ жасауға, пайда мен ниетті таразылауға үйретеді. Сондай-ақ олар нарықтағы қулық-сұмдық пен асығыс шешімнің зардабын ескертіп, береке табудың жолын көрсетеді.
Базар – халықтың тіршілігі тоғысатын орта: мұнда сөздің де, істің де салмағы бар. Сондықтан бұл категориядағы мақал-мәтелдер адамды ұқыптылыққа, сауданы әділ жасауға, пайда мен ниетті таразылауға үйретеді. Сондай-ақ олар нарықтағы қулық-сұмдық пен асығыс шешімнің зардабын ескертіп, береке табудың жолын көрсетеді.