Базар, сауда туралы 51

Базар туралы мақал-мәтелдер сауда, баға, адал еңбек пен адам мінезін өмірлік мысалмен ұғындырады.

51
Мақал-мәтел
16.1K
Қаралым
316
Орташа
Есепшінің есебі кісесінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есепші адам өз есебін, алған-бергенін, кіріс-шығынын өз қалтасында, яғн...
LAT 313
Базарда бәрі бар,
Ақшаң болса, әрі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда неше түрлі тауардың бәрі табылады, бірақ оны алу үшін ақша кер...
LAT 310
Базары жақын байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базары, яғни сауда орны тым жақын тұрған адам тез байымайды. Астарлы м...
LAT 304
Жақсымен сауда қылсаң, керіс болмас,
Жаманмен сауда қылсаң, тегіс болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста мінездің үлкен рөл атқаратынын айтады. Тура мағынасы бойынша, жақ...
LAT 298
Базарға әркім барар,
Өзіне керегін алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарға барған адам өз қажетіне жарайтын затты таңдап алады. Астарлы м...
LAT 297
Арзан болса,
Алушыдан ынсап кетеді.
Қымбат болса,
Сатушыдан ынсап кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы әділдік пен ынсаптың сақталуын айтады. Тауар тым арзан болса, алушы «бұдан да а...
1 LAT 297
Құдығына қарай қауғасы,
Базарына қарай саудасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз өлшемі, өз реті бар екенін білдіреді. Тура мағынада құдыққа сай қауға таңд...
LAT 296
Малдың нарқын иесі емес, базар айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың құнын, бағасын оны иемденген адам емес, нарықтағы сұраныс пен...
LAT 293
Шаруа түбі - кеңес,
Саудагершілік түбі - егес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шаруашылық ісінде, күнкөріс пен тіршілік қамында адамдар ақылдасып, кең...
LAT 291
Аталмаған жая таңдар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аты аталмай, иесі танылмай тұрған жаяның таңдарлық, яғни сұранып-іздей...
LAT 290
Алдамасаң базар жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сауда жасайтын жерде алыс-беріс, есеп, бәсеке болады деген ұғым. Астар...
LAT 289
Саудада достың жоқ,
Сәлемде борыштық жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттықта адам мен адам арасындағы қатынас ең алдымен пайда мен есепке құрылатынын б...
LAT 288
Базар - ақшалыға базар,
Ақшасызға назар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарға барған адамның қолында ақша болса, ол қалағанын сатып алып, са...
LAT 288
Жігіт көркі - сақал,
Базар көркі - бақал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің ер азаматқа тән келбеті мен беделі сыртқы сәнмен емес, өзіндік болмысымен таныла...
LAT 283
Саудагер есепке байиды.
**Негізгі мағынасы** «Саудагер есепке байиды» деген мақалдың тура мағынасы — саудамен айналысқан адам табысын көбейту үш...
LAT 281

Ең көп оқылған

Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі...
LAT 696
Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне байл...
LAT 639
Сауда сақал сипағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың, яғни айырбас пен келісімнің бір сәттік емес, ойлануды, есептеуді қажет ететін і...
1 LAT 577
Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерден арбаға жүк тиеп әкелгенше, жақын жерден дорбаға салып алға...
LAT 552
Тоғыз жолдың торабы сайрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғыз жолдың түйіскен жері, яғни көп жол тоғысқан орын. Астарлы мағына...
LAT 475
«Базар туралы» мақал-мәтелдер – сауда-саттықтың, күнкөріс пен еңбектің, баға мен берекенің айналасындағы өмір шындығын бейнелейтін нақыл сөздер. Бұл топтағы даналықтар базардағы қарым-қатынас, алыс-беріс мәдениеті, адалдық пен қанағат сияқты құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.

Базар – халықтың тіршілігі тоғысатын орта: мұнда сөздің де, істің де салмағы бар. Сондықтан бұл категориядағы мақал-мәтелдер адамды ұқыптылыққа, сауданы әділ жасауға, пайда мен ниетті таразылауға үйретеді. Сондай-ақ олар нарықтағы қулық-сұмдық пен асығыс шешімнің зардабын ескертіп, береке табудың жолын көрсетеді.