Алушы мал таныса,
Сатушыға не тұрыс.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал саудадағы келісім мен түсіністіктің маңызын білдіреді. Егер алушы малды, яғни сатып алатын затты жақсы таныса, оның бағасын, күйін, пайдасын дұрыс аңғарса, сатушының күте тұруына да, артық сөз айтуына да негіз қалмайды. Астарлы мағынасы — екі жақ та істің мәнін білсе, сауда да, мәміле де тез әрі әділ жүреді. Мұнда білімділік, байқампаздық және нақты шешімнің құны жоғары екені аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
«Алушы мал таныса» дегендегі мал — тек төрт түлік емес, жалпы алынатын зат, мүлік ұғымын береді. Ал «тұрыс» сөзі сатушының тосылып қалуын, яғни қарсы уәж айта алмауын меңзейді. Образ арқылы халық саудадағы шеберлікті, затты танып-білудің сатып алушыға күш беретінін көрсеткен. Бұл жерде малды тану — сыртқы түрін емес, ішкі сапасын, күйін, шынайы бағасын білу.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал кез келген сатып алу-сатуда қолданылады. Мысалы, көлік аларда адам техникалық жағдайын, құжатын, нарықтағы бағасын жақсы білсе, сатушы негізсіз қымбаттатып айта алмайды. Яғни ақпараттанған адам ұтылмайды, ал білмеген адам артық шығынға ұшырауы мүмкін.
Satýshyǵa ne turys.