Бір теңге беріп жырлатып,
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөзге ұста, өнерлі, әсіресе әнші-күйші не жыршы адамға аз ғана ақы беріп те, өнерін ерікті түрде орындатуға болатынын білдіреді. Ал қымбатқа түссе де, кейде адамды зорлап, қаламаса айтқызу не істету мүмкін емес деген астар жатыр. Яғни өнер мен ықылас ақшаға ғана бағынбайды; шынайы көңіл, риза болу, ыңғай табу керек.
Образдар мен теңеулер
«Бір теңге» мен «мың теңге» — ақшаның аз-көп мөлшерін салыстыратын образ. «Жырлатып» — адамның өнерін, тілін, шабытын ояту. «Қойғыза алмады» — тек мал-мүлікпен бір істі орындату әрдайым мүмкін еместігін көрсетеді. Мұнда ақшадан бөлек, өнерпаздың ішкі ниеті мен көңіл күйі шешуші рөл атқарады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адамдарды тек ақшаға сүйеніп басқаруға болмайтынын айтқанда қолданады. Мысалы, бір маманға көп жалақы ұсынсаң да, егер жұмысына қызықпаса немесе қадірі кетсе, ол сапалы еңбек етпеуі мүмкін. Сондықтан адаммен келісімде тек ақы емес, ынта, сыйластық және орта да маңызды.
Myń teńge berip qoıǵyza almady.