Үй арқада, бала белде.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Үй арқада, бала белде» мақалы отбасы өміріндегі жауапкершілік пен тіршіліктің өзара байланысын білдіреді. Тура мағынасында үй — отбасының панасы, бала — ұрпақ жалғасы. Астарлы мағынасы бойынша, үйдің берекесі де, баланың бағы да ата-анаға, әсіресе ана мен әкенің еңбегі мен қамқорлығына байланысты. Яғни, үйдің ауыртпалығы да, баланың тәрбиесі де сол шаңырақ көтеріп отырған жандардың мойнында.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үй арқада» дегені — үйді арқалап жүргендей, оның бар салмағын көтеріп жүрген адамды меңзейді. Ал «бала белде» дегені — бала белге байланған жүк сияқты, үнемі қасынан табылатын, күтім мен қадағалауды қажет ететін құндылық екенін білдіреді. Бұл образдар отбасының қиындығы мен жауапкершілігін көзге елестетіп, ата-ананың еңбегін терең сезіндіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жас отбасыға өте орынды айтылады. Мысалы, жас ата-ана жұмысты, үй тірлігін және баланың тәрбиесін қатар алып жүруі керек болғанда, үлкендер «Үй арқада, бала белде» деп, тірліктің ауырлығын түсіндіріп, сабыр мен төзімге шақырады.