Қыз: «Қуыршақ», - дейді,
Ұл: «Құлыншақ», - дейді.
«Қыз: «Қуыршақ», - дейді, Ұл: «Құлыншақ», - дейді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ұл мен қыздың дүниетанымы мен қызығушылығы әртүрлі болатынын білдіреді. Қыз бала көбіне ұқыптылықты, әсемдікті, үй ішіндегі ойын мен тәртіпті жақтаса, ұл бала қимыл-қозғалысты, еркіндікті, ширақтықты ұнатады. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да бұл — балалардың табиғатына сай талғамының бөлек екенін көрсететін сөз.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қуыршақ» — қыз баланың мейірімін, нәзіктігін, күтім мен сәнге жақындығын білдіретін образ. Ал «құлыншақ» — ұл баланың шапшаңдыққа, еркін өсуге, ойнақы қимылға бейімділігін танытады. Қуыршақ пен құлыншақ — екі түрлі әлемнің, екі түрлі балалық мінездің көркем теңеуі. Халық осы арқылы бала болмысының табиғи ерекшелігін дәл әрі жеңіл жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал балаларға ойыншық таңдауда, тәрбие беруде немесе олардың қызығушылығын түсінуде қолданылады. Мысалы, бір үйде кішкентай қыз қуыршақпен ойнағанды ұнатса, ұл бала ойыншық атқа не көлікке әуес болуы мүмкін. Бірақ мақалдың түпкі мәні — әр баланың қалауын құрметтеу, оны күштеп бір қалыпқа салмау.
Ul: «Qulynshaq», - deıdi.